Chinese blinde legt zich niet meer zomaar neer bij een baan als masseur

Yang Qingfeng (rechts) kon dankzij hulp aan de slag als radiopresentator. Beeld Leen Vervaeke

Traditie laat blinden en slechtzienden in China weinig beroepskeuze: ze worden bijna allemaal masseur. Maar niet iedereen legt zich daar meer bij neer. 'Je gaat toch ook niet op zoek naar het meest geschikte beroep voor alle mannen?'

Toen Lü Chunqing (38) op zijn 21ste door een ongeval zo goed als blind werd, kon hij zijn baan als bouwvakker wel vergeten. Hij ging op zoek naar een ander beroep, maar kwam al snel tot de conclusie dat hij geen keuze had. Als slechtziende was Lü in China voorbestemd om masseur te worden, of hij daar nou zin in had of niet.

"De baas van het bouwbedrijf bood me aan een massagecursus te betalen, en ik besefte dat het de enige manier was om te overleven", zegt Lü in zijn massagesalon, twee kamertjes met zeven bedden. "In China heeft een blinde drie mogelijkheden: pianostemmer, toekomstvoorspeller of masseur. Ik heb geen muzikaal gehoor en ik ken de toekomst niet, dus bleef er maar één optie over."

Echt leuk vindt Lü het masseren niet. Hij maakt lange dagen - van negen uur 's ochtends tot elf uur 's avonds - en hij vindt het benauwend om de hele dag tussen de bijeengepropte massagebedden door te brengen. Al geeft het wel voldoening als hij iemand kan helpen. "Maar ik heb dit beroep niet gekozen omdat ik het leuk vind. Ik heb gewoon doorgewerkt en ik ben eraan gewend geraakt."

Goede tastzin

In China is het al sinds de jaren vijftig een vast gegeven: voor blinden en slechtzienden is massage het meest geschikte beroep. Het is niet moeilijk, het is veilig en vergt alleen een goede tastzin, om volgens de Chinese geneeskunde de juiste drukplekken te vinden. En, al zijn niet alle masseurs even fortuinlijk, het salaris kan slechter. In Peking klinken bedragen vanaf 5000 renminbi (640 euro) per maand.

De Chinese overheid ziet de blindenmassage als zo ideaal, dat het zijn hele blindenzorg erop heeft ingericht. Blindenverenigingen promoten het beroep, en in het blindenonderwijs zijn speciale middelbare en universitaire massagescholen. Van de 12,6 miljoen Chinese blinden en slechtzienden zijn er naar schatting 3 miljoen aan het werk, het overgrote deel in de massagesector.

Lü Chunqing (38): 'Als er maar één pad is, dan moet je wel daarop lopen.' Beeld Leen Vervaeke

Maar werd de blindenmassage lang als een evidentie gezien, tegenwoordig zijn er ook visueel gehandicapten die hun onvrede laten horen over hun gebrek aan carrière-opties. Ze willen niet zomaar een standaard blindenbaan, ze willen hun talenten ontwikkelen, net als iedereen. Zeker nu ze dankzij allerlei nieuwe technologieën veel meer toegang tot informatie hebben dan vroeger.

Creatieve geest

"Het is raar om te denken dat één beroep het meest geschikt is voor alle blinden", zegt Yang Qingfeng, die blind geboren werd en nu als radiopresentator werkt. "Je gaat toch ook niet op zoek naar het meest geschikte beroep voor alle mannen? In de Verenigde Staten oefenen blinden driehonderd verschillende beroepen uit. Dat zou in de toekomst ook in China moeten kunnen."

Yang (37) heeft zelf een intensieve opleiding tot masseur achter de rug: drie jaar op de middelbare school, en vijf jaar aan de universiteit. Maar het monotone kneed- en wrijfwerk was niets voor zijn creatieve geest. Gelukkig leerde hij de organisatie One Plus One kennen, die radioprogramma's voor andersvaliden maakte. Hij kon er als presentator aan de slag.

"Bij One Plus One leerde ik weer in mezelf geloven, zoals in mijn kindertijd", zegt Yang. "Als kind was ik optimistisch en dacht ik dat ik alles kon. Ik wou piloot worden, kok of tv-presentator, ik zag geen verschil tussen mij en de andere kinderen. Maar steeds opnieuw kreeg ik te horen dat mijn leven moeilijk zou zijn en dat ik het beste masseur kon worden. Zo geven veel blinde kinderen hun dromen op."

Stenograaf

One Plus One ook een commerciële organisatie, die trainingen geeft aan blinden en slechtzienden die een ander beroep willen leren. Ze heeft al enkele tientallen mensen geholpen om radiopresentator, stenograaf of medewerker van een callcenter te worden. "Maar makkelijk is het niet", zegt Yang. "Bedrijven staan niet te springen om hen in dienst te nemen."

In 2014 leek er een doorbraak te zijn, toen het universitaire toegangsexamen - de gaokao - voor het eerst voor blinden en slechtzienden werd opengesteld. Daarmee waren ineens alle studierichtingen binnen bereik. Het eerste jaar nam één blinde student deel, in 2017 waren het er al zeven. Maar vorig jaar viel dat aantal terug naar twee.

"Na al die jaren bieden veel universiteiten nog steeds geen studieboeken in braille aan", zegt Yang. "Maar vooral, studenten moeten kiezen tussen het blindenexamen en het gewone examen. Als ze voor het ene niet geslaagd zijn, mogen ze niet aan het andere meedoen. Daarom blijven veel blinden voor de zekerheid van een massageopleiding kiezen. In wezen is er niets veranderd."

Ook Lü, die nu zijn eigen massagesalon heeft, met vier blinde masseurs, denkt niet dat hij nu meer beroepskeuze zou hebben. "Als ik geen ongeval had gehad dan was ik in de bouw blijven werken, of had ik misschien mijn eigen kruidenierszaak geopend. Maar wat heeft het voor zin om daarover na te denken? Als er maar één pad is, dan moet je daar wel op lopen."

Lees ook: 

Privacy kennen Chinese ziekenhuizen niet

Natuurlijk was ik niet blij toen ik zo'n stevige hoest kreeg dat ik vreesde voor een longontsteking, schrijft China-correspondent Leen Vervaeke. Maar ik zag er ook het voordeel van in. Ik had al zoveel gehoord over Chinese ziekenhuizen, nu kon ik die eindelijk eens met eigen ogen zien.

Ouderen in China dromen van een tropisch eiland

Op het Chinese Hainan strijken elke winter meer gepensioneerden neer. De huizenmarkt is booming.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden