‘Chinese arts die sleutelde aan DNA embryo's leverde broddelwerk’

He Jiankui heeft de toorn afgeroepen van vakgenoten door eigenhandig twee embryo's genetisch te veranderen. Beeld AP

Vooraanstaande Chinese wetenschappers uiten felle kritiek op hun landgenoot die eind vorig jaar bekendmaakte dat er twee kinderen waren geboren van wie hij het DNA had gewijzigd.

Deze He Jiankui heeft wetenschappelijk broddelwerk geleverd en ethisch gezien was het zeer laakbaar. Dat schrijven twee leden van de Chinese academie voor wetenschappen (CAS) in het online vakblad Plos.

In november meldde He dat hij bij embryo’s een gen had veranderd waardoor ze immuun zouden zijn voor het aidsvirus. Uit de embryo’s werden twee meisjes geboren die volgens He inderdaad de beoogde immuniteit hadden. De aankondiging oogstte destijds al veel kritiek. Er wordt al wel gentechniek bij mensen toegepast, maar als het bij embryo’s gebeurt, de zogeheten kiembaantechnologie, is de verandering blijvend.

Nu zetten twee leden van de CAS de argumenten nog eens op een rijtje. Allereerst, schrijven ze in Plos, had het werk geen nut. De vader van de meisjes was weliswaar besmet met het aidsvirus, maar het is tegenwoordig mogelijk te voorkomen dat hij zijn besmetting aan zijn kinderen overdraagt. Bovendien kunnen die kinderen zich later ook goed zelf beschermen tegen hiv. De genetische verandering maakt hen ook niet immuun tegen alle varianten van het aidsvirus.

Ten slotte, de mutatie komt alleen voor bij een bepaalde groep Europeanen. Hun levert dat dus hiv-immuniteit op en geen andere gezondheidsrisico’s. Maar of dat bij Chinezen ook zo werkt, is onduidelijk.

Daarnaast rammelde het onderzoek van He. Het is niet duidelijk of de mutaties op de juiste plaats in het DNA zijn doorgevoerd, of het in alle cellen is gelukt en of He vooraf heeft onderzocht of de mutatie ongewenste effecten kon hebben. Ja, schrijven de Chinezen, hij heeft het deels bij muizen getest. “Maar dat is absurd. Gedragsproeven bij muizen zeggen niets over de mens.”

Ze concluderen dat het werk van He van geen kant deugt en dat zijn gedrag een grove schending is van de Chinese regelgeving en de internationale consensus. Ze roepen de wetenschappelijke gemeenschap op tot een open debat over de gentechnologie en tot het maken van afspraken. De potentie om er erfelijke ziektes mee te bestrijden is immers enorm. 

Lees ook:

Waarom sleutelen aan het DNA van embryo’s straks misschien heel gewoon is

Wat He Jiankui deed, was onverantwoord, zegt voortplantingsarts Sjoerd Repping. Maar: “Sla het debat nu niet dood.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden