Chinees beursdrama valt best mee

ANALYSE |Niet elk snippertje nieuws uit China is zulke dalende koersen waard

LIDWIEN DOBBER

Nog nooit begon de Amsterdamse AEX het jaar zo slecht als afgelopen maandag. Dat klinkt dramatisch, maar alles is relatief. De Amsterdamse beursgraadmeter eindigde op 4 januari 2,3 procent lager dan op 31 december. Dat is misschien een diepterecord voor de eerste handelsdag van het jaar, maar op 4 februari, 4 maart of 4 april zou niemand ervan opkijken. Koersen dalen wel vaker, én wel dramatischer.

Tot zo ver de relativering. Dat beurzen wereldwijd, niet alleen in Amsterdam, in de rode cijfers aan het jaar begonnen zegt veel over de onzekerheid over de wereldeconomie. Meer specifiek: over de Chinese economie.

Nieuws over slecht gevulde orderboeken van de Chinese industrie haalden de beurs in Shanghai onderuit en hoeps: daar gingen de beurskoersen in de rest van de wereld.

Sinds het uitbreken van de crisis in 2007 heeft China de wereldeconomie draaiende gehouden. De economie van het land groeide met ruim 9 procent in 2009, het jaar dat de VS (-2,8), Japan (-5,5) en Duitsland (-5,6) in de touwen hingen. China had ijzererts nodig uit Afrikaanse mijnen, kocht soja op in Zuid-Amerika, het importeerde olie en gas. En hoewel de VS en Europa nu voorzichtig opkrabbelen, is nog geen land ter wereld in staat om China's rol over te nemen. Ook al stelden de Chinese machthebbers zich dit jaar nog een groei van 'slechts' 7 procent ten doel.

En wat Peking zich ten doel stelt, dat haalt het ook. Het kan 6,9 of 6,8 procent worden, maar veel lager zullen de officiële statistieken niet uitkomen. Statistieken die zich slecht laten controleren. Openheid en communistisch China gaan immers niet goed samen. Dus is er volop ruimte voor speculatie.

Er zijn economen die geen snars geloven van wat Peking beweert en menen dat de Chinese economie hooguit met zo'n 4 procent groeit.

Hun schatting is niet meer dan het betere giswerk. Maar bij gebrek aan duidelijkheid is gissen het enige wat erop zit. En dus wordt elk snippertje nieuws uit China gewikt, en gewogen, en wordt er naar gehandeld. Komt er, zoals maandag, een slecht industrieel cijfer naar buiten, dan dalen de aandelen in grondstofmultinationals en in Duitse autofabrikanten; die kunnen hun waar vast slechter kwijt als fabrieken minder produceren en werknemers hun baan verliezen, zo is de aanname.

Toen Ben Bernanke, de toenmalig voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve, in de zomer van 2013 in een speech aankondigde dat de Fed het ongekende stimuleringsprogramma, van vele honderden miljarden dollars per jaar, in de Amerikaanse economie in het najaar zou afbouwen, haalden investeerders onmiddellijk hun geld weg uit opkomende markten. De Indiase roepie, de Zuid-Afrikaanse rand en de Turkse lira duikelden in waarde. En New Delhi, Pretoria en Ankara waren des duivels. 'Forward guidance' diende de Fed te geven. Zij wilden van tevoren helderheid over wanneer er precies wat stond te gebeuren, zodat zij konden proberen de schade te beperken.

De forward guidance die Peking geeft is politiek gekleurd. President Xi zei dit najaar nog dat zijn land tot 2020 gemiddeld met toch zeker zo'n 6,5 procent blijft groeien. Dat moet, want de Communistische Partij heeft eerder bepaald dat de economie in 2020 twee keer zo groot moet zijn als in 2010.

Ondertussen stelt Xi zich wel ten doel de zeepbellen in zijn economie door te prikken. Geen steden meer bouwen waar niemand woont, geen spullen meer produceren die niemand koopt, geen ongelimiteerde kredieten meer verstrekken aan staatsbedrijven. Het is de vraag hoe zich dat verhoudt tot het verlangen naar 6,5 procent groei. En hoeveel onbesuisde beursbewegingen dat nog teweeg gaat brengen. Want lucht uit de economie halen doet pijn. Daar komt vast nog meer slecht nieuws van.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden