China zet kritische dominee vast

Christenen geloven niets van corruptie-aantijgingen

Met ernstige gezichten staan de koorleden van de Chong-Yi kerk in Hangzhou voor de camera. Ze zingen uit volle borst: "Deze weg lopen we samen. Deze weg keren we nooit de rug toe." En: "Met ons kruis op de rug, gaan we richting de grote oogst".

Een heel gewoon christelijk lied, maar toch werd het filmpje waarop het koor het zingt in de nacht van 4 op 5 februari van China's sociale media verwijderd.

De Chong-Yi kerk, de grootste protestants-christelijke gemeente van China, ligt gevoelig bij de autoriteiten sinds eerder deze week dominee Gu Yuese werd opgepakt. Officieel op verdenkingen van corruptie. Maar veel Chinese christenen zien dat anders. Voor hen is Gu's arrestatie de zoveelste stap in een jarenlange overheidscampagne tegen de snelle groei van de kerk in Zhejiang, China's meest christelijke provincie.

"De broeders en zusters in de gemeente geloven allemaal dat dominee Gu onschuldig is", vertelt een dertigjarig gemeentelid uit Hangzhou. Vanwege de politiek gevoelige situatie rond zijn kerk komt hij liever niet met zijn naam in de krant. Wel is hij blij met de aandacht voor dominee Gu's situatie. "Ik hoop dat er eerlijke berichtgeving over de zaak kan verschijnen."

Dat bedoelt hij in contrast met de geruchten die de ronde doen in Hangzhou na een verklaring van China's twee christelijke bestuurlijke organen. Daarin stelden ze dat dominee Gu 'door de relevante autoriteiten wordt ondervraagd' over zijn deelname aan economische misdaden die hij 'helemaal alleen' zou hebben gepleegd. Vorige maand werd hoofdpredikant Gu al op non-actief gezet. Of Gu zich schuldig heeft gemaakt aan corruptie, wijdverbreid in de Chinese maatschappij, is onduidelijk.

Dominee Lin, die online een steunbetuiging aan zijn voormalige seminariedocent Gu verspreidde, lijkt het onwaarschijnlijk. 'In de dertig jaar dat hij de kerk heeft gediend, heeft hij nooit een huis gekocht of een auto. Als hij preekte bij een gemeente met weinig financiële middelen, weigerde hij een vergoeding. In zijn hart droeg hij alleen de kerk en zijn schaapjes', schrijft Lin.

Wel duidelijk is dat Gu de laatste jaren onder grote druk stond. In 2013 begon de provinciale overheid met het weghalen van de duidelijk zichtbare rode en gele kruizen op de vele kerkgebouwen in de regio. Tot nu toe zijn naar schatting zo'n 1500 kruizen verwijderd.

Vanaf het begin van de campagne heeft Gu er openlijk kritiek op geleverd. Als leider van de populaire megakerk was hij een belangrijke stem in de protesten tegen het overheidsbeleid. Dat zou tot doel hebben de bouwveiligheid van religieuze gebouwen te bevorderen, maar leek eerder een poging de prominente aanwezigheid van de kerk in de regio minder zichtbaar te maken. Het offensief tegen de kerk in Zhejiang - naast dominee Gu zitten nog zo'n twintig andere christenen vast, onder wie een prominente advocaat - past in een trend van afnemende vrijheden onder president Xi Jinping. In het maatschappelijk middenveld, de universiteiten, en nu ook in de kerken, overal krimpt de ruimte om onafhankelijk van de overheid te opereren.

De jongste ontwikkelingen zijn des te opmerkelijk daar Chong-Yi een door de overheid goedgekeurde staatskerk is. Voorheen hadden vooral de illegale huiskerken last van overheidsbemoeienis. Nu blijken ook staatskerken te vrijdenkend.

De naam van het gemeentelid uit Hangzhou is bij de redactie bekend.

Christendom groeit snel in China

Schattingen van het aantal christenen in China lopen ver uiteen. Officiële cijfers variëren tussen de 24 en 40 miljoen, maar sommige experts schatten dat er inmiddels meer christenen zijn dan leden van de Communistische Partij (87 miljoen). Waar iedereen het over eens is, is dat het aantal christenen in China groeit. Naast zo'n 57.000 door de overheid goedgekeurde kerken zijn er veel ongeregistreerde huisgemeenten.

De laatste jaren heeft de Chinese overheid het over de noodzaak om het christendom in China te 'sinificeren' en te ontdoen van buitenlandse invloeden. Van de kerken wordt geëist dat ze het beleid van China's Communistische Partij onderschrijven.

Het verzet van staatskerken tegen deze overheidsplannen wordt gezien als een onderliggende reden voor het heftige overheidsoptreden in Zhejiang.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden