China vreest Tibetaanse herdenking

Tibetaanse vrouwen op straat in Kangding. (AFP) Beeld AFP
Tibetaanse vrouwen op straat in Kangding. (AFP)Beeld AFP

Nu de vijftigste verjaardag in aantocht is van het bloedig neerslaan van een grote opstand van Tibetanen op 10 maart 1959, is de Chinese overheid zeer beducht dat zich een herhaling voordoet van vorig jaar.

door Leonoor Kuijk

Toen waren er meer dan honderd vreedzame demonstraties door Tibetanen in Tibet en aangrenzende provincies, ter herdenking van diezelfde opstand. De vreedzame protesten tegen de Chinese overheersing gingen vorig jaar een paar dagen goed. Totdat de Chinese overheid ingreep en de demonstraties hardhandig neersloeg. Volgens China vielen er negen doden, volgens gevluchte Tibetanen meer dan honderd.

Het was slechte reclame voor China. Het probleem van de onderdrukking van de Tibetanen werd, nota bene kort voor de Olympische Spelen, opeens weer het probleem van de hele wereld.

Mensenrechtenorganisaties rapporteren de afgelopen maanden dat de politiebewaking in Tibet weer flink is opgevoerd en dat er een gespannen sfeer hangt. Het is heel ingewikkeld om de informatie die uit Tibet komt te controleren. Buitenlanders mogen Tibet niet in, en de toegang tot de omliggende Tibetaanse gebieden is aan banden gelegd. Chinese journalisten en wetenschappers worden streng gevolgd. Zelfs reisorganisaties melden dat het regelen van toeristenvisa voor het gebied steeds moeilijker wordt, hoewel Peking ontkent veranderingen te hebben doorgevoerd.

Ondanks de verscherpte veiligheidsmaatregelen wist vorige week een Tibetaanse monnik in de zuidwestelijke Chinese provincie Sichuan de aandacht te trekken doordat op hem werd geschoten nadat hij zichzelf in brand had gestoken. Het is nog onduidelijk wie de monnik heeft neergeschoten en of hij werkelijk is gedood. Hij werd in een bestelauto naar een onbekende locatie gebracht. De Chinese autoriteiten ontkenden maandag dat politieagenten bij de schietpartij betrokken, meldde het Chinese staatspersbureau Xinhua. De monnik wilde met zijn daad protesteren tegen het Chinese verbod op een religieus festival. Na het incident gingen een aantal andere monniken de straat op. Ook de weken ervoor waren er al diverse kleine Tibetaanse demonstraties. Op 19 februari opende de politie het vuur op demonstranten in Nagchu, in Centraal Tibet. In Lithang, in Tibetaans gebied in China, werd eerder in februari ook al op demonstranten geschoten.

Het is deze maand niet alleen vijftig jaar geleden dat de Tibetanen voor het eerst in opstand kwamen tegen de Chinese overheersing, maar ook de verjaardag van de vlucht, een week later op 17 maart, van de Tibetaanse geestelijk en politiek leider. De dalai lama woont sindsdien in India en heeft nooit meer kunnen terugkeren naar Tibet.

Peking gooit dit jaar olie op het vuur door uitgerekend in maart een nieuwe feestdag te introduceren. De communistische leiders doopten 28 maart de ’dag van de bevrijding van de slavernij’, ter ere van de inval van China in Tibet in 1950. Volgens Peking is Tibet toen bevrijd van het feodalisme. De bevrijdingsdag moet het patriottisme van de Tibetanen versterken, stelt Peking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden