China ontdekt de mens achter de sporter

olympische spelen | De volksrepubliek kweekt kampioenen met een keihard programma. Maar ouders zijn steeds minder bereid om hun kinderen aan de staat te 'doneren' voor een kleine kans op goud.

Op de Spelen in Rio behaalde China met 26 het laagste aantal gouden medailles in zestien jaar. In turnen, lange tijd een van China's sterkste sporten, werd zelfs voor het eerst geen goud genoteerd. Toch zegt het land de tegenvallende prestatie niet als een blamage te zien. Niet langer gaat het alleen om winnen voor het vaderland. Sterker nog, veel Chinezen kijken liever naar de atleten zelf dan naar hun scores.

De 20-jarige zwemster Fu Yuanhui stond de afgelopen weken centraal in die massale belangstelling voor de personen achter de Chinese atleten in Rio. Eerdere generaties Chinese atleten waren vaak houterig en weinig ontspannen voor de camera. Ze beperkten hun opmerkingen achteraf tot dankbetuigingen.

De spontane Fu genoot echter zichtbaar toen ze van een journalist hoorde dat ze zich had gekwalificeerd voor de finale rugslag op de 100 meter, waarop ze brons zou behalen. "Was ik echt zo snel? Ik ben ontzettend tevreden met dit resultaat!", glom ze, terwijl ze een overwinningskreet nauwelijks kon binnenhouden.

Op sociale media sloten Chinese fans Fu in hun hart, zeker toen ze ook bij teleurstellende resultaten openhartig bleek. "Ik had last van m'n ongesteldheid", zei ze nadat ze vierde werd met de vrouwenestafetteploeg. De opmerking doorbrak een taboe op het openlijk bespreken van menstruatie onder vrouwelijke sporters. "Maar dat is geen excuus hoor. Ik had het beter moeten doen."

Ook bij andere sporters ging het om meer dan hun scores. Zo trok duiker Qin Kai de aandacht met zijn huwelijksaanzoek aan een ploeggenoot en zwijmelden miljoenen fans ¿ voornamelijk jonge vrouwen ¿ bij de torso van de mannelijke zwemmer Ning Zetao, die overigens al in de eerste ronde uitviel. 'Waarom had je een handdoek omgeslagen tijdens het interview na je race?', luidt een van de meest gelikete comments op Nings account op Weibo, de Chinese versie van Twitter.

Vermoedelijk in een poging een positieve draai te geven aan de tegenvallende resultaten, ging ook het Volksdagblad mee in de nieuwe trend. Nu China een sterker land is met genoeg zelfvertrouwen, zo schrijft de krant die wordt beschouwd als spreekbuis van de communistische partij, gaat het bij internationale sportevenementen niet langer enkel om strijd en nationale eer.

Meer nog gaat het om het plezier van de atleten. De populariteit van de 'gewoon gebleven, authentieke' Chinese atleten zegt iets over de volwassen houding van het Chinese publiek.

De openlijke nadruk op het belang van meedoen is een grote verandering voor het land, waarin het nationale sportsysteem sinds de jaren vijftig gericht is geweest op het trainen van kampioenen. Jonge kinderen werden gescout en opgeleid in staatssportscholen met een keihard programma. Winnaars waren symbolen van China's vooruitgang, verliezers eindigden vaak aan de rand van de maatschappij.

Maar nu China welvarender is, kiezen steeds minder ouders ervoor hun kinderen aan de staat te 'doneren' voor een kleine kans op eeuwige roem. Sportscholen sluiten noodgedwongen hun deuren.

Nu moet China doorpakken met het hervormen van het sportsysteem, schrijft de bekende journalist Hu Shuli in een commentaar, door de rol van de staat te verkleinen en de amateursport te stimuleren.

De jonge generatie olympisch talent laat het zien, aldus Hu: team China bestaat uit individuen van vlees en bloed, niet uit modelburgers op een politieke missie.

sportfans en media teleurgesteld

China eindigde in Rio als derde in het klassement, achter de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. De 26 gouden plakken waren fors minder dan de 51 waarmee China de eerste plaats behaalde in 2008, toen het land zelf de Spelen organiseerde. Vier jaar geleden in Londen behaalde China 38 keer goud.

Hoewel de officiële boodschap luidt dat de tegenvallende uitslag niet uitmaakt, vroegen teleurgestelde sportfans en journalisten zich toch af wat er aan de hand was met Team China. 'Are you kidding me?', tweette staatspersbureau Xinhua toen duidelijk werd dat China in het klassement werd voorbijgestreefd door Engeland. De tweet bleek gevoelig te liggen ¿ na korte tijd werd hij gecensureerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden