China ontdekt de erfzonde

Zondebesef, boetedoening en vergeving zijn onbekende gegevens in de 'oude' confucianistische en marxistische cultuur van China. En juist daaraan schijnt behoefte te zijn in de Chinese samenleving. Een samenleving die zich aan het moderniseren is, wat niet meevalt in een cultuur die een ononderbroken traditie kent van zeker vierduizend jaar.

HATICE KURUN

Dat de traditie niet meer voldoet, bewijst de groeiende belangstelling, vooral onder intellectuelen, voor het christendom, zo meldt het Katholiek Nieuwsblad dat de lezer een kijkje gunt in de Chinese religieuze keuken.

Na de culturele revolutie en het verlies aan geloofwaardigheid van het marxisme, zoeken vele Chinezen naar een houvast. Het confucianisme en marxisme lijken geen antwoord meer te bieden. Beide filosofieën wordt een te optimistisch mensbeeld verweten. De 'volmaakte' mens die ze voorhouden blijkt niet te bestaan. En juist de grote teleurstelling over de morele waarden van het marxisme heeft het zoeken naar een ander mensbeeld in de hand gewerkt.

In het marxisme was geen plaats voor het zedelijk kwaad van de mens en in het confucianisme ontbreken de begrippen berouw en vergeving. Juist in de christelijke leer van de erfzonde zien de zoekende intellectuelen nu een grote waarde. Ook de (gewone) 'zonde' en 'zondigheid' zijn belangrijke begrippen in het christendom en worden daarin beschouwd als een gegeven van de menselijke natuur. Beide elementen zijn afwezig in de Chinese cultuur. Om bij de moderne samenleving aan te kunnen klampen, wordt het gedachtegoed van christendom als sleutel gezien.

Ook in Hervormd Nederland aandacht voor het Verre Oosten, maar dan op Nederlandse bodem. Het blad brengt een interview met Adolf Leatomu die in de haven van Rotterdam vertrouwensman is van vooral Aziatische zeelui. Als havendominee is hij een praatpaal voor mannen die met hun sores van alledag vaak nergens terecht kunnen.

Samen met twee collega's verleent Leatomu namens de Samen-op-weg-kerken pastorale en diaconale zorg aan zeelieden in een zeemanshuis, waar vooral jongens uit Ghana, de Filippijnen en Indonesië komen. Ze komen op een toeristenvisum en proberen binnen drie maanden een schip te vinden.

Leatomu is van Molukse afkomst en spreekt Bahasa Indonesia. Zijn taak is dan ook in eerste instantie de pastorale zorg voor zeelieden uit Zuid-oost-Azië. In de praktijk zijn dat met name Indonesiërs en filipino's. Leatomu is vooral een luisterend oor, maar doet ook praktische dingen voor zijn 'klanten', zoals het regelen van kleren, kachels en het kopen van eten en medicijnen. Het komt erop neer dat Leatomu er is voor alle dingen waar niemand anders voor is: “Het is dankbaar werk. Al die kleine dingetjes die je doet, betekenen veel voor mensen.”

Dat liefde de draagkracht is van de relatie van mens tot medemens, bewijst Leatomu.

De Reformatie (vrijgemaakt gereformeerd) meent echter dat we in een kille, gemechaniseerde, technische wereld leven waarin de liefde verstikt raakt. Oorzaak van dit alles is de technische cultuur waarin we leven. Kenmerkend voor deze tijd is volgens het blad dat alles om ons heen snel en op afstand is te ervaren. De wereld is als het ware met een afstandsbediening te sturen en via tv en Internet met een simpele muisklik te leren kennen. Die media zijn het referentiekader geworden voor onze ervaring. Zo lijken ook sommige managers het idee te hebben dat ze een bedrijf kunnen runnen vanachter hun computer, zonder de 'handen vuil te hoeven maken' aan het eigenlijke productieproces op de werkvloer. Volgens het weekblad illustreert dit de cultuur waarin ons ervaren en communiceren zich steeds vaker op afstand voltrekt, via technische en organisatorische middelen.

Maar niet alles om ons heen is kwantificeerbaar en technisch beheersbaar. Zo laten de belangrijkste dingen van het leven zich niet aansturen of indirect ervaren, benadrukt het blad. Liefde, een gevoel van saamhorigheid en aanbidding kun je niet construeren of organiseren. En daarin klopt wél het hart van de kerk. Liefde is immers de kern van het christelijk geloof.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden