China neemt z'n moslims te grazen

China levert geen half werk. Volgens de Amerikaanse kortegolfzender Radio Free Asia heeft het land in de afgelopen drie maanden vijfduizend moskeeën gesloopt, zogenaamd ter bestrijding van extremisme en ter wille van de fysieke veiligheid van de gelovigen.

Dat gebeurde in het verre westen van China, in de provincie Xinjiang. De helft van de bevolking daar vormen de Oeigoeren. Ze zijn moslims en spreken een soort Turks. Het communistische bewind in Peking had met zijn sloopactie de beste bedoelingen, zo vernam Radio Free Asia van functionarissen. De godshuizen waren 'levensgevaarlijke bouwvallen'.

Er zijn in de wereld van die uithoeken waar van alles gebeurt wat amper tot de buitenwereld doordringt. Ze lijken op rommelzolders, beneden hoor je gestommel zonder dat je doorkrijgt wat er precies aan de hand is. Xinjiang is zo'n regio. Voor de nieuwsvoorziening over de ongeveer tien miljoen Oeigoeren is de buitenwereld vooral aangewezen op Radio Free Asia en Oeigoerse organisaties. Misschien lijken dat niet van nature de meest neutrale waarnemers, maar Radio Free Asia spreekt ook Chinese ambtenaren, met naam en toenaam genoemd, die de politiek van Peking uitvoeren. Zij vertellen trots wat er gebeurt, ervan overtuigd dat ze prachtwerk verrichten.

De Oeigoeren die Radio Free Asia spreekt blijven liever anoniem. Zij twijfelen hevig aan Pekings goede bedoelingen. De campagne begon volgens hen in mei met het oppakken van jeugdige Oeigoeren. Die arrestatiegolf kreeg de naam 'Sla hard'. Doel was bestrijding van extremisme en ook van roddels over staatsimams, aangesteld door Peking.

In oktober stuurde Peking volgens de eigen staats-tv honderden functionarissen naar Xinjiang. Hun missie gaat drie jaar duren. Ze moeten moskeeën in de gaten houden en toezien op de naleving van allerlei verboden. Zo mogen ambtenaren en leden van de communistische partij de islam niet praktiseren. Moskeebezoek is voor hen taboe, evenals vasten in de maand ramadan.

Het is verboden kinderen religieus op te voeden. Geen Koran onder de achttien. Als de politie minderjarigen betrapt met het heilige boek, dan krijgt hun familie een boete. En verder leeft het bevoegde gezag zich uit in pesterijtjes tegen alle moslims, niet alleen extremisten. Tijdens ramadan roepen de media bijvoorbeeld mensen op vooral wel te eten. Een paar jaar geleden waren er berichten over een bierdrinkwedstrijd bij het begin van ramadan.

De door Peking gestuurde toezichthouders organiseren dorpsvergaderingen. Ook verrichten ze huisbezoeken, met name bij 'ontevredenen die geruchten verspreiden'. Volgens het World Uygur Congress heeft het regime een traditionele vorm van dwangarbeid opnieuw ingevoerd, de 'hashar'.

Het doet denken aan de laatste fase van de maoïstische culturele revolutie in de jaren zeventig, toen Chinese jongeren gedwongen op het platteland moesten werken. Uit elk Oeigoers gezin moet minstens een persoon onbetaald onderhoud uitvoeren aan wegen en kanalen, soms twaalf uur per dag. Op verzuim staat een boete of een voorarrest van dertig dagen, gevuld met ondervragingen. Die dwangarbeiders verblijven in werkkampen. Tussen de arbeid door krijgen ze lessen in communistische ideologie. Volgens een tachtigjarige boer, die ze ook moest volgen, kunnen ze zo maar drie dagen duren.

Al dat fraais noemt de overheid een 'correctiecampagne'. Het voorlopige sluitstuk is die massale sloop van duizenden moskeeën. Wat er nog zal volgen, is onbekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden