China is wel klaar met al die replica's uit Londen of Parijs

Een kopie van de Londense Tower Bridge in de Chinese stad Suzhou. Een wezenlijk verschil met het origineel, is dat de echte Tower Bridge twee torens heeft in plaats van vier. Beeld Reuters

In sommige steden in China waan je je in Amsterdam, Londen of Parijs. Een bijna exacte Chinese kopie van de Londense Tower Bridge doet de discussie oplaaien of Chinese architectuur niet gewoon op cultuur uit eigen land geïnspireerd moet zijn.

Tientallen Chinese steden bouwden in de afgelopen jaren replica’s van de wereldberoemde bouwwerken. Zo staat in de miljoenenstad Hangzhou een exacte kopie van de Eiffeltoren, omringd met een nieuwbouwwijk die gemodelleerd is naar een chique Parijse buurt. In Sjanghai is een deel van de stad geïnspireerd op Amsterdam, compleet met grachtenpanden en een replica van het monumentale pand van de Bijenkorf aan de Dam. Overigens zijn dergelijke delen van Chinese steden vaak amper bewoond, vanwege de hoge huisprijzen. 

Tekst loop door onder de foto.

Een replica van de Eiffeltoren plus Parijse wijk in de Chinese stad Tianducheng. Beeld Reuters

Maar nu ligt een replica van de Tower Bridge uit Londen in de Oost-Chinese stad Suzhou onder vuur van Chinese critici. De brug ligt er al een tijdje, en ten tijde van de oplevering in 2012 noemden lokale overheidsfunctionarissen de brug ‘bijna hetzelfde qua verschijning als de echte Tower Bridge, alleen dan nog mooier’. Er waren namelijk vier torens gebouwd, en niet twee zoals in Londen.

Plagiaat

Critici stellen dat de brug plagiaat is, en geen recht doet aan de stad, die volgens hen genoeg eigen cultureel erfgoed heeft waar de lokale overheid uit hadden kunnen putten. Suzhou heeft overigens nog tientallen andere replica-bruggen en andere gebouwen in het centrum van de stad liggen. 

“Het laat zien dat lokale leiders vertrouwen in hun eigen cultuur ontberen”, zei Li Yingwu, directeur van een groot architectenbureau in Peking. “Zij begrijpen niet dat architectuur in essentie om cultuur draait.”

Veel snelgroeiende steden bouwden hun eigen versie van die buitenlandse cultuurschatten om een moderne, wereldlijke status uit te stralen, zei Cheng Taining, architect aan de Chinese Ingenieursacademie, tegen de New York Times. “Overheidsfunctionarissen geloven dat een kopie van het Witte Huis of een straat met een Europese stijl hun stad status geeft.”

Tekst loop door onder de foto.

Een straat in het 'Holland Village' in Sjanghai. In de buurt is ook een replica van het Bijenkorf-pand aan de Dam in Amsterdam te vinden. Beeld Wikimedia

De kritiek klinkt twee jaar nadat de Chinese president Xi Jinping in een toespraak ‘rare architectuur’ in de ban deed. De president zei toen dat het klaar moest zijn met de bouwen van ‘rare gebouwen’ en voegde daar in een andere toespraak aan toe dat Chinese artiesten in hun werk ‘het vertrouwen in de Chinese cultuur moeten consolideren’.

Futuristische bouwwerken

Onder ‘rare gebouwen’ verstaat Xi niet alleen de vele replica’s, maar ook de futuristisch ogende bouwwerken die in veel Chinese miljoenensteden de skyline domineren. Vaak ontworpen door hoog aangeschreven architecten uit het buitenland, die de vrije hand kregen.  

Bijvoorbeeld het gebouw dat de Nederlandse architect Rem Koolhaas mede ontwierp voor de Chinese staatsomroep in Peking. In de volksmond wordt de wolkenkrabber (de CCTV-toren) van 54 verdiepingen hoog ook wel ‘de grote onderbroek’ genoemd, vanwege zijn staande vorm.

Tekst loop door onder de foto.

De CCTV-toren in de steigers in Peking. De toren werd mede ontworpen door de Nederlandse architect Rem Koolhaas. Beeld Jörgen Caris

In februari vorig jaar bestempelde de Chinese regering in een verklaring opvallende gebouwen als die van Koolhaas ‘te groot, raar en verstoken van traditie’. Bouwwerken zouden volgens de regering juist ‘passend, economisch, groen en een lust voor het oog’ moeten zijn.

De Chinese overheid kondigde in de verklaring aan strengere bouwregels in te gaan voeren, om de aanleg van nog meer opmerkelijk ogende bouwwerken te voorkomen.  Hoe dat in de praktijk er uit moet gaan zien, werd niet bekendgemaakt. 

Volgens The New York Times hebben sinds de mededelingen meerdere stadsoverheden stedenbouwers de opdracht gegeven strengere eisen te stellen aan nieuwe ontwerpen. Verschillende architecten meldden dat hun ontwerpen conservatiever moeten zijn, willen ze kans maken. De bouw van nieuwe replica’s en futuristisch uitziende gebouwen in China lijkt daar voorlopig mee ten einde. 

Een overheidsgebouw in de Chinese stad Huainan, ontworpen door architectuurstudenten. Beeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden