China is laatste vriend kwijt

Executie Jang toont sterk verslechterde relatie met de Noord-Koreaanse elite aan

De executie van Kim Jong-un's oom Jang Song Thaek heeft ook China geschokt. De Chinezen, die gelden als de belangrijkste aanvoerders van voedsel, grondstoffen en industriële machines, zijn met Jang een van hun laatste lijntjes met het regime in Pyongyang kwijt. Volgens Noord-Korea-deskundige Jonathan Pollack moeten de Chinezen goed nadenken of ze nog mensen binnen de top hebben die ze kunnen vertrouwen. "China moet zich afvragen met wat voor staat het nu te maken heeft."

Jang Song Thaek werd tijdens zijn schijnproces beschuldigd van allerlei misdaden. Maar één aanklacht stak erboven uit: Jang, die gold als dé speler tussen China en de Noord-Koreaanse elite, werd aangeklaagd voor landverraad vanwege 'illegale' handel met de Chinese autoriteiten. Het ging om het instellen van een economische zone in de provincie Rason, iets wat nog vorig jaar door de top in Pyongyang werd goedgekeurd.

Uiterlijk lijken de Chinezen onbewogen door de harde toon van de Noord-Koreaanse top. Het ministerie van buitenlandse zaken in Peking doet Jangs executie af als een interne kwestie. Volgens Pollack, verbonden aan Brookings Institution in Washington D.C., is dat allemaal maar schijn. "De Chinese autoriteiten zullen wel degelijk geschokt zijn door de plotselinge executie, vooral omdat zij van tevoren niet zijn gewaarschuwd", aldus Pollack telefonisch vanuit Washington.

China heeft de acties van Noord-Korea altijd verdedigd tegenover de rest van de wereld. Maar de Noord-Koreaanse elite lijkt vaak doof voor advies van hun buur. Peking heeft de afgelopen jaren meerdere malen aan Noord-Korea gevraagd om zijn nucleaire ambities te temperen. Maar het regime schoot in december vorig jaar alsnog een testraket in de lucht en voerde twee maanden later opnieuw een nucleaire test uit, tot grote frustratie van de Chinezen. Pollack stelt dan ook dat de Chinese leiders goed moeten overwegen hoe zij de betrekkingen willen voortzetten.

En juist dat zal lastig blijken. Pollack: "Jang was een van de weinige kosmopolitische figuren binnen Kim Jong-uns regime. Hij maakte constant zakenreizen naar China en Rusland en had er net als binnen de Noord-Koreaanse bureaucratie goede netwerken. Die banden zijn nu doorgesneden. Dat zal, zeker in het geval van Noord-Korea's economische levenslijn China, grote gevolgen kunnen hebben." Volgens Pollack is "een tweede Jang niet zo snel te vinden."

Pollack denkt dat Peking wel stappen zal ondernemen. "De belangrijkste vraag is of ze bereid zijn om verder te gaan door economische sancties in te voeren, zoals het stopzetten van de olievoorziening. Daarnaast moeten de Chinese autoriteiten kijken of het niet beter is om een samenwerking aan te gaan met andere landen, als de VS, om zo het regime onder druk te zetten. China zal in ieder geval niet zelf alle banden met Pyongyang doorsnijden. Dat is voor hen te riskant."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden