china interview / Hongkong stemt tegen beter weten in

Met democratie hebben de verkiezingen morgen in Hongkong weinig te maken. Toch hoopt de oppositie op voldoende kandidaten in het nieuwe kiescomité.

„Er zijn mensen die denken dat als verkiezingen oneerlijk zijn, er maar beter helemaal geen verkiezingen kunnen zijn”, vertelt parlementariër Margaret Ng op haar advocatenkantoor vlakbij het parlementsgebouw in Hongkong. Maar wij denken: we moeten alle mogelijke kansen benutten.”

Margaret Ng (48) is niet rechtstreeks gekozen in de kamer. De helft van de zestig parlementariërs wordt naar voren geschoven door beroepsgroepen. Zij zit in het parlement namens de „rechterlijke macht”. Dat is te merken ook, want tijdens het gesprek haalt de advocate een paar keer de Basic Law, de Grondwet van Hong Kong, erbij om te illustreren wat juridisch voor de oppositie mogelijk is, en wat niet.

Samen met een aantal anderen richtte ze begin dit jaar een nieuwe oppositiepartij op, de Civic Party, die uitdrukkelijk vanaf het begin zegt een regeringspartij te willen zijn. De partij schoof dan ook direct een gouverneurskandidaat naar voren die het begin volgend jaar mag gaan opnemen tegen de kandidaat van Peking, Donald Tsang, de huidige gouverneur.

„Dat Donald Tsang uiteindelijk in maart gekozen wordt, staat voor honderd procent vast. Maar toch zou het goed zijn als onze kandidaat, Alan Leong, door de voorrondes komt. Dan wordt Donald Tsang in ieder geval de komende maanden uitgedaagd om te debatteren en moet hij de bevolking van Hongkong uitleggen hoe hij denkt over democratie.”

Of het zover komt hangt af van de samenstelling van het kiescomité dat morgen wordt gekozen door 220.000 van tevoren geselecteerde mensen. Het 800 mensen tellende kiescomité mag dan begin volgend jaar gouverneurskandidaten nomineren, en later, in maart, de uiteindelijke gouverneur aanwijzen.

„We stemmen ons hier helemaal rot, het is bijna te ingewikkeld om allemaal uit te leggen. Maar de 7 miljoen inwoners van Hongkong komen er niet bij kijken. En op het kiescomité drukt Peking een groot stempel.”

Om Alan Leong in de voorrondes te krijgen moeten 100 van de 800 mensen van het kiescomité voor hem stemmen. „Het probeem is dat de nominatie in het openbaar moet gebeuren. Dat staat in de Basic Law. Informeel krijgen we van mensen te horen dat zij eigenlijk ook het liefst échte verkiezingen zouden willen en échte democratie. Maar de kopstukken uit het bedrijfsleven en andere organisaties die uiteindelijk in het kiescomité terechtkomen, zeggen het zich niet te kunnen permitteren voor Alan Leong te stemmen. Later zal immers altijd bekend zijn dat ze niet voor Donald Tsang waren, terwijl ze hoe dan ook daarna weer vier jaar met hem verder moeten.”

Ze is met haar partij druk aan het lobbyen om mensen er toch van te overtuigen dat het goed is als er straks ten minste een soort van campagne wordt gevoerd om de gouverneurspost, in plaats van dat de kandidaat van Peking wordt „gekozen” simpelweg omdat er geen tegenkandidaat is. „Als Alan Leong het tot de voorrondes haalt zou dat al een grote prestatie zijn. We zouden iets opbreken wat tot nu toe een formaliteit was.”

Het wordt wel moeilijk. China,vertegenwoordigd door het in Hong Kong gevestigde China Liaison Office, heeft veel meer middelen en mogelijkheden om kandidaten op hun lijn te krijgen en gaat er een jaar vol tegenaan. Vooral zakenlui met vestigingen in zowel Hongkong als de rest van China voelen zich geïntimideerd. Ze zijn bang dat de Chinese overheid hun zaken in China zal frustreren als ze zich tegen de door Peking gewenste kandidaat keren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden