China heeft meeste te winnen bij nieuwe ontwikkelingsbank

Brics-bank vandaag opgericht. Doel: tegenwicht bieden aan 'westerse' Wereldbank en IMF.

De Chinese president Xi staat vandaag voor de tweede keer in veertien dagen tijd aan de doopvont van een ontwikkelingsbank waarin zijn land de leidende rol speelt. Twee weken geleden lanceerde Xi de Aziatische Infrastructuur Investeringsbank (AIIB), waar ook Nederland in participeert.

En nu in het Russische Oefa maken Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika - samen de Brics - af waar ze sinds 2012 mee bezig zijn: ze beginnen officieel hun Nieuwe Ontwikkelingsbank. Die Brics-bank, zoals hij veelal wordt genoemd, moet met 100 miljard dollar in kas een tegenhanger worden voor de door het Westen gedomineerde Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds. Begin volgend jaar is de Brics-bank operationeel, is de planning.

Topman wordt de Indiër K.V. Kamath, die daarom per 30 juni zijn baan bij de Indiase ICICI Bank heeft opgezegd. Maar Kamaths nieuwe werkplek is niet in Mumbai, zoals India graag had gewild, noch in Moskou of Johannesburg. Het hoofdkantoor van de Brics-bank staat in het Chinese Shanghai.

Ieder van de vijf Brics-landen legt evenveel startkapitaal in. En, benadrukt Kamath op de nog rudimentaire website van de bank, anders dan bij De Wereldbank is er bovendien geen verband tussen inleg en stemgewicht. Alle landen krijgen één stem, geen van hen krijgt het vetorecht.

Toch is de inschatting dat China het meeste te winnen heeft bij de nieuwe ontwikkelingsbank. Bijvoorbeeld omdat het er de positie van zijn yuan mee kan versterken. De Chinese munteenheid zit niet in het valutamandje van het Internationaal Monetair Fonds. Het IMF berekent zijn inkomsten en uitgaven in zogenoemde Special Drawing Rights (SDR), die het baseert op de Amerikaanse dollar, het Britse pond, de Japanse yen en de euro.

Twee maanden geleden kwamen er voor China hoopvolle geluiden uit Washington. Het IMF vindt de yuan niet langer te goedkoop. Dat China de waarde van zijn munteenheid kunstmatig laag hield, was jarenlang de reden om de yuan buiten de deur te houden. Het IMF noemt toelating van de yuan nu 'een kwestie van tijd'.

Maar het moment is nog niet daar. En dat zit de Chinezen dwars omdat het hun munt ongeschikter maakt als internationale reservevaluta; daar zijn de euro en vooral de dollar oppermachtig.

Dat China nu een bank begint met landen op het Euraziatische, Zuid-Amerikaanse en het Afrikaanse continent kan de internationalisering van zijn munt alleen maar ten goede komen.

Bank VS op non-actief

Terwijl China zich meer en meer opwerpt als internationaal speler, lijken de VS zich minder om hun postitie te bekommeren. Sinds 1 juli kan de aan de Amerikaanse overheid gelieerde Export-Import Bank ondernemers die zaken doen in het buitenland geen leningen meer verstrekken of verzekeringen voor ze afsluiten.

Het Congres heeft het handvest van de 81 jaar oude Ex-Im Bank niet herbevestigd. 'Bijstand voor bedrijven' noemen conservatieve Republikeinen het werk van de bank smalend. Waarom zou de overheid exportkredieten geven aan giganten als Boeing of General Electric? Laat de markt dat doen. De Ex-Im Bank steunt juist veel mkb'ers, zeggen voorstanders, die handel drijven met landen in Azië en Afrika.

We spelen China rechtstreeks in de kaart, reageerde het Witte Huis. "China en andere buitenlandse rivalen zullen in het gat springen." President Obama hoopt dat het Congres nog tot inkeer komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden