China gromt terug naar Trump

spanning | China versterkt de marine en uit dreigende taal richting Taiwan. Laat het land zich provoceren door de VS van Trump?

China zal er niet voor terugdeinzen om militair in te grijpen in Taiwan als het verder wordt uitgedaagd door de Verenigde Staten. De onzekerheid in de internationale betrekkingen, met de komst van Donald Trump als president, maakt het risico op zo'n escalatie alleen maar groter, zegt Frans-Paul van der Putten, China-deskundige bij Instituut Clingendael.

De Chinese staatskrant Global Times schreef deze week in een commentaar dat Peking 'zijn vastbeslotenheid moet tonen om Taiwan met kracht te herwinnen'. Volgens Van der Putten klinkt hier door wat er in de hoogste kringen in Peking wordt gedacht. "De boodschap is: wat Trump doet, is onacceptabel."

De komende Amerikaanse president heeft de Chinese leiding laten schrikken door openlijk het één-Chinabeleid ter discussie te stellen. China ziet Taiwan als een afvallige provincie, die ooit weer onder het centrale gezag zal moeten vallen. Die lijn vormt al decennia een hoeksteen van de Chinees-Amerikaanse relatie.

Zakenman

Peking ziet Trump als een zakenman die graag onderhandelt, aldus Van der Putten, en daarmee kan men prima omgaan. Althans, zolang het gaat over importtarieven of investeringen. Maar over het één-Chinabeleid wordt niet onderhandeld. Van der Putten: "Als Trump de status van Taiwan ter discussie stelt, aarzelt China niet om hem eraan te herinneren dat het de militaire middelen heeft om het beleid kracht bij te zetten."

Die militaire middelen waren donderdag te zien in de Bohaizee, voor de Chinese kust. Chinese straaljagers schoten met scherp tijdens een oefening met een vliegdekschip en andere schepen van de marine. Deze week werd ook bekend dat China eilandjes in de Zuid-Chinese Zee militair heeft versterkt.

"China is bezig met een militaire opbouw", zegt Van der Putten, "al is die niet te vergelijken met die van de Sovjet-Unie tijdens de Koude Oorlog." Voor Moskou was militaire macht top-prioriteit, waaraan de economie dienstbaar was. "China investeert in de eerste plaats in de economie, en heeft daardoor de middelen voor een militaire opbouw. Vooral de marine wordt versterkt: die kan steeds meer wereldwijd opereren, ook vanuit een basis in het Oost-Afrikaanse Djibouti."

Toch staat Peking volgens Van der Putten niet te trappelen om zich militair te meten met de VS. "De Chinezen vertrouwen liever op diplomatieke invloed, op basis van hun economische macht." Maar de toenemende onzekerheid in de wereldpolitiek zorgt wel dat problemen sneller uit de hand kunnen lopen. "Kort geleden had niemand het over Taiwan."

Dat China internationaal een grotere rol gaat spelen is onvermijdelijk, meent Van der Putten. En als president Trump wild om zich heen slaat, geeft dat zijn Chinese collega Xi Jinping de kans zich op te stellen als het redelijke alternatief. Zo legt Xi in internationale ontmoetingen de nadruk op het belang van vrijhandel en op maatregelen tegen de klimaatverandering. "China kan wat betreft klimaat en vrijhandel het moreel leiderschap overnemen van de VS. En dat vinden ze in Peking heel prettig."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden