China erkent het bestaan van heropvoedingskampen en omschrijft die als regionale opleidingscentra

Demonstranten gingen vorige maand in Hongkong de straat op uit protest tegen de opsluiting van vermoedelijk een miljoen Oeigoeren in de regio Xinjiang. Beeld EPA

De Chinese overheid ontkende tot nu toe dat zij in Xinjiang moslims in heropvoedingskampen opsluit. Met aangepaste wetgeving is er nu alsnog officiële erkenning van het bestaan en het doel van de kampen. 

Deze week werd in de westelijke regio Xinjiang een wet van kracht, die het bestaan van 'centra voor beroepsvaardigheden en onderwijs' een legale basis geeft. Dat die centra niet alleen bedoeld zijn om mensen op te leiden voor de arbeidsmarkt, blijkt uit verdere bepalingen in de wet. Ze zijn bedoeld voor mensen die zijn 'beïnvloed door extremisme', en dienen hen te voorzien van 'ideologisch onderwijs' dat moet leiden tot 'psychologische rehabilitatie', 'gedragsverandering' en 'gedachtentransformatie'.

Zelfkritiek schrijven

De  wetgeving volgt op een golf van buitenlandse bezorgdheid en verontwaardiging na berichten over kampen waar volgens schattingen tot een miljoen Oeigoeren – de islamitische etnische groep waartoe ongeveer de helft van de 24 miljoen inwoners van Xinjiang behoort – zouden vastzitten. Ex-gedetineerden vertelden aan The New York Times hoe zij in kampen gedwongen werden om lofliederen op de Communistische Partij te zingen. Ook zouden ze zelfkritieken moeten schrijven, en afstand moeten nemen van de islam. Een Oeigoer die met de krant heeft gesproken, vertelde hoe hij maanden zonder aanklacht was vastgezet, nadat hij bij een begrafenis een koranpassage had voorgelezen.

De heropvoedingskampen passen in een patroon van harde repressie van de Oeigoerse bevolkingsgroep, vooral sinds 2014. Ontegenzeggelijk bestaat er onder Oeigoeren verzet tegen de autoriteiten in Peking en tegen de immigratie van miljoenen Han-Chinezen vanuit het oosten van het land. Geradicaliseerde Oeigoeren hebben tussen 2009 en 2014 verschillende aanslagen gepleegd in grote steden in het oosten van het land en in Xinjiang zelf, wat Peking het excuus gaf keihard in te grijpen. 

Baarden en sluiers

Niet alleen zijn er de heropvoedingskampen, de lokale bevolking wordt op allerlei manieren in de gaten gehouden en in het gareel geduwd. Zo krijgen families huisbezoek van Chinese functionarissen en hangen er camera's in woonhuizen. Islamitische uitingen, zoals baarden voor mannen en sluiers voor vrouwen, zijn verboden, evenals bidden buiten de moskee.

China rechtvaardigt zijn optreden door het te presenteren als onderdeel van de 'oorlog tegen het terrorisme'. In staatsmedia wordt benadrukt dat China met zijn veiligheidsmaatregelen in Xinjiang voorkomt dat de provincie een 'Syrië of Libië' wordt. Volgens de Chinese overheid heeft de campagne op dat vlak het gewenste effect: het aantal aanslagen door Oeigoeren is sinds 2014 sterk afgenomen.

Lees ook:

China bespiedt moslims en hersenspoelt ze in kampen

De bedoeling van de politieke heropvoedingskampen is om van de islamitische inwoners van Xinjiang volgzame en seculiere burgers te maken. Gedetineerden moeten zelfkritieken schrijven, partijslogans opdreunen en propaganda aanhoren over de zegeningen van de communistische staat. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden