China drukt Taiwan de hand

Ministers uit Peking en Taipei praten voor het eerst in 65 jaar met elkaar

PEKING - Na vijf jaar onderhandelen is er vandaag eindelijk politiek topoverleg tussen de Volksrepubliek China en Taiwan. Weliswaar worden er weinig concrete resultaten verwacht van de ontmoeting van Taiwanese en Chinese ministers, toch doen Taipei en Peking een symbolische stap vooruit. Immers, gesprekken op dit niveau waren 65 jaar lang politiek taboe.

Aan de vooravond van de Communistische Revolutie in 1949 trokken de nationalistische legers van de Kuomintang zich terug op het eiland Taiwan. China is sindsdien de Volksrepubliek China en Taiwan de Republiek China: beide vinden dat ze het enige echte China vertegenwoordigen. De Taiwanese herenigingsambitie is afgezwakt, omdat het eiland niet tegen de dominantie van China op kan, maar Taiwan hecht wel aan zijn eigen democratische systeem en de facto onafhankelijkheid. Peking beschouwt Taiwan als Chinees gebied, dat hoe dan ook onder het centrale gezag moet komen.

Ondanks die politieke patstelling zijn het Chinese vasteland en Taiwan economisch op weg naar integratie. De wederzijdse handel bedraagt 135 miljard euro en er wonen honderdduizenden Taiwanezen op het vasteland, met name in de kustprovincies. Chinese toeristen hebben Taiwan met stip bij hun vakantiefavorieten staan, zeker sinds Taiwan akkoord is gegaan met rechtstreekse vliegverbindingen.

De betrekkingen zijn pas recent verbeterd, onder de pro-Chinese president Ma Jing-jeou, die in 2008 werd verkozen. Sindsdien is gewerkt aan gesprekken, zoals vandaag in de Zuid-Chinese stad Nanjing. Bijzondere besprekingen, want Peking en Taipei praten niet rechtstreeks als overheden met elkaar. Beide partijen willen vermijden dat zo'n overheidscontact wordt uitgelegd als erkenning dat de gesprekspartner een 'regering' is: in Pekings ogen is Taiwan geen land, maar een opstandige provincie.

Om de Chinees-Taiwanese dialoog toch op gang te houden, fungeren onofficiële organisaties en politieke partijen als boodschappenjongens. Maar hun mandaat kent grenzen: over praktische zaken kan worden gesproken, maar alle kwesties met een politiek tintje moeten naar speciale Commissies voor Vastelandszaken - en op het vasteland naar Commissies voor Taiwanese Kwesties. Nu de hoogste leidinggevenden van die overheidscommissies - de Taiwanese minister Wang Yu-chi van Vasteland-zaken en zijn Chinese ambtgenoot Zhang Zhijun - elkaar een hand geven, is dat vooruitgang.

Speculatie dat ze de weg bereiden voor een ontmoeting tussen de presidenten van beide landen is er, maar de officiële agenda is al propvol met praktische zaken, zoals meer economische samenwerking.

Dat past bij de Pekingse strategie: langzaam maar zeker raken het eiland en het vasteland zo verstrengeld, dat Taiwan zich vanzelf bij de Volksrepubliek voegt. Wellicht met behoud van het eigen Taiwanese politieke systeem, volgens de formule waarmee Peking eerder Hongkong en Macao een vernisje van zelfstandigheid onder Chinees bestuur gaf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden