Chili onderzoekt dood ex-president Allende

amsterdam – - Hield president Salvador Allende de eer aan zichzelf en stierf hij door eigen hand, of brachten de militairen van dictator Pinochet hem om?

Deze vraag houdt Chili bezig sinds 11 september 1973, de dag van de staatsgreep door generaal Augusto Pinochet. Een speciale rechter gaat zich buigen over de dood van de socialist Allende, die op dat moment drie jaar aan de macht was. Het is voor het eerst dat de gebeurtenissen in het regeringsgebouw op die dramatische dag onderwerp worden van officieel juridisch onderzoek.

Op de dag van de coup pleegde Allende zelfmoord in regeringsgebouw La Moneda, onder belegering van de militairen. Tenminste, dat is de officiële lezing, die gesteund wordt door Allendes familie en de arts van de president, Patricio Guijón. De laatste was erbij toen de 65-jarige Allende zijn getrouwen wegstuurde en de trekker overhaalde van een AK-47, een cadeautje van de Cubaanse leider Fidel Castro. „Ik zag hoe hij zelfmoord pleegde”, zei Guijón tegen Chileense media. „Hij zat op een bank, met de mitrailleur in de handen en ik zag de explosie van de schedel.”

Ook de familie van Allende heeft altijd volgehouden dat hij door eigen hand is omgekomen. „Mijn vader zei klip en klaar dat hij La Moneda niet levend zou verlaten”, aldus Isabel Allende (1945), dochter van de ex-president en senator voor de Socialistische Partij. „Hij wilde in alle waardigheid laten zien dat grondwettelijk gekozen presidenten hun mandaat tot het einde moeten uitoefenen.” Maar die lezing vinden veel aanhangers van Allende moeilijk te verstouwen. Zij gaan ervan uit dat de president is vermoord, zoals velen in die tijd door de militairen zijn omgebracht.

Het onderzoek door rechter Mario Carroza, die ook de dood van 726 anderen tegen het licht houdt, zal veel emoties losmaken in Chili. Het land is nog lang niet klaar met de periode-Pinochet (1973-1990). Conservatieve aanhangers van de generaal zien Allende nog als de marxistische anti-Christ die tijdens zijn driejarige regeerperiode bezig was Chili tot een tweede Cuba te maken.

Anderen worstelen met de erfenis van Pinochets junta: duizenden Chilenen zijn gemarteld, vermoord of verdwenen. Veel zaken zijn nog onopgehelderd, en slechts weinigen zijn veroordeeld voor de misdaden tegen de menselijkheid die destijds plaatsvonden. Pinochet zelf stierf in 2006, terwijl er verschillende aanklachten tegen hem liepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden