Chemische wapens ontmantelen: makkelijker gezegd dan gedaan

MICHAEL RAMAKER

Het is een grote verrassing voor velen: niet alleen geeft de Syrische regering toe in het bezit te zijn van chemische wapens, maar ook aanvaardt ze een voorstel om diezelfde wapens onder internationaal toezicht te stellen.

De maatregel kan een eerste stap zijn richting het ontmantelen van het chemische wapenarsenaal van president Basjar al-Assad. Maar hoe gaat dat eigenlijk? "De snelste methode is door de gifgassen te verbranden", zegt Jean Pascal Zanders, een Belgisch politicoloog en expert op het gebied van chemische wapens. "Dit gaat via mobiele verbrandingsovens. Deze kunnen met een temperatuur van rond 1500 graden Celsius de chemische bestanddelen verbranden. Afhankelijk van de grootte van het arsenaal kan dat enkele maanden tot een jaar duren."

Toch stelt Zanders, voorheen werkzaam bij het Instituut van Veiligheidsvraagstukken van de Europese Unie, dat deze mogelijkheid niet zonder obstakels is: "Als dit ontmantelingproces in gang wordt gezet, zal het feit dat de regering geen controle heeft over delen van haar territorium veel problemen opleveren. Wapens kunnen niet getransporteerd worden naar centrale opslagplaatsen zonder het gevaar dat ze in handen komen van rebellen. Zo kan het chemische arsenaal niet veilig gesteld worden."

De Syrische minister van buitenlandse zaken, Walid al-Moualem zei onlangs nog dat het land wilde toetreden tot de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens en de Chemische Wapen Conventie te willen ondertekenen. Hiermee zou het land het gebruik van chemische wapens verbieden en beloven zijn eigen arsenaal te vernietigen. Het plan, door Rusland in gang gezet, is goed ontvangen, als een diplomatiek alternatief voor Amerikaanse luchtaanvallen op Syrië.

Dan rest wel de vraag hoe controleerbaar de goede voornemens van Syrië zijn. "Het regime zal zijn totale opslag van chemische wapens moeten inventariseren", aldus Zanders telefonisch vanuit Genève. "Alleen weten we niet precies hoe groot dat arsenaal is. Het wordt geschat op zo'n duizend ton, maar het kan ook meer zijn."

Zanders noemt de inventarisatie van de chemische wapens cruciaal. "Politiek, maar ook psychologisch. De volledigheid van zo'n rapport is tegelijk het bewijs hoe serieus Syrië dit voorstel neemt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden