'Check alle Russische sport'

Amerikaanse atletencommissie zet IOC onder druk en pleit voor diepgaand onderzoek

Levenslange schorsingen, schrappen van wereldrecords, een internationale dopingwet, diepgaand onderzoek naar doping in de hele Russische sport. Tussen deze dringende voorstellen naar aanleiding van het schokkende Russische dopingschandaal klinkt het voornemen van het EOC als dissonant: Europese Spelen 2019 in Rusland.

Als het aan de overkoepelende organisatie van Europese Olympische Comités ligt, worden eind mei de tweede Europese Spelen toegewezen aan de Russische steden Sotsji en Kazan. "Rusland heeft als gastland nog altijd onze voorkeur", bevestigde EOC-voorzitter Patrick Hickey op de website Insidethegames. "We zijn steeds in contact met onze collega's van het Russische Olympisch Comité en wachten tot alles is opgelost."

Vlak voor de eerste Europese Spelen van vorig jaar in Bakoe was de aflevering van 2019 toegewezen aan Nederland. Dat haakte af omdat de rijksoverheid niet de gehoopte subsidie verstrekte. Rusland was ooit een logische andere kandidaat, maar de verhoudingen in de internationale sportwereld zijn afgelopen jaar drastisch veranderd.

Dat bleek ten overvloede toen vorige week de atletencommissie van het Amerikaanse Olympisch Comité (Usoc) een oproep deed aan het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en het Wereldantidopingagentschap (Wada) om een diepgaand onderzoek in te stellen naar doping in de gehele Russische sport. De brief werd gestuurd als reactie op het tweedelige rapport van de onafhankelijke Wada-commissie waarin vorig jaar een breed, door de overheid gedoogd dopingnetwerk binnen de Russische atletiek werd blootgelegd.

Aangezien het Russische antidopingagentschap en het geaccrediteerde dopinglaboratorium in Moskou daarbij nauw waren betrokken, ligt het voor de hand dat ook in andere sporten is gefraudeerd. Dat concludeerde niet alleen Dick Pound, voorzitter van de onderzoekscommissie, maar ook Sarah Konrad van de Amerikaanse olympische atletencommissie.

"Met het bewijs voor staatsgesteunde doping in de hele Russische sport, met een corrupt en ineffectief testsysteem en met atleten en insiders die met hun onthullingen een groot persoonlijk risico nemen, is het nu tijd om dit diepgaand te onderzoeken", aldus een door Konrad getekende brief. "De voorvechters voor schone sport staan op een kruispunt. De sporters van de wereld kijken toe en wachten."

Konrad, voormalig olympisch langlaufster en biatlete, roept ook anderen op het IOC en Wada onder druk te zetten. Ze vreest dat anders wéér niets tegen overtreders van de dopingreglementen wordt ondernomen. Het voornemen van het EOC om Rusland de Europese Spelen te gunnen, maakt het vertrouwen in de sportregenten niet groter. "Soms voelt het alsof we met onze hoofden tegen een stenen muur slaan. Maar soms, als je maar lang genoeg slaat, zal de muur vallen."

Vooralsnog wacht Konrad op (re)actie. Het IOC heeft niet gereageerd, dat heeft een bliksemafleider in de zika-epidemie en de financiële en organisatorisch problemen in de olympische stad Rio. Wel heeft voorzitter Thomas Bach eerder verklaard dat hij de dopingbestrijding liefst onderbrengt bij een organisatie die onafhankelijk van de sport opereert.

Wada kwam als antwoord met de al bekende maatregelen die zijn genomen, waaronder het schorsen van het Russische antidopingagentschap en het dopinglaboratorium in Moskou. De internationale atletiekfederatie IAAF sloot Rusland voor onbepaalde tijd uit van wedstrijden. Er zullen geen Russen meedoen aan de WK indoor in maart; een olympische delegatie is pas mogelijk als de Russen orde op zaken hebben gesteld.

Dat proces verloopt moeizaam, een nieuw, uitgebreider onafhankelijk onderzoek lijkt ver weg. Wada-voorzitter Graig Reedie houdt zich diplomatiek op de vlakte. Dat hangt volgens hem af van gesprekken die met Russische vertegenwoordigers worden gevoerd. Officieel heeft Rusland verklaard mee te werken aan de gevraagde transparantie; officieus staan de hakken in het zand.

De Russische sportminister Vitali Moetko verklaarde in november dat binnen drie maanden orde op zaken zou zijn gesteld. Na het tweede rapport toont hij zich minder coöperatief. Hij hekelt de suggestie van de onderzoekers dat "invloedrijke politieke krachten" een georganiseerd dopingsysteem zouden steunen. "Ze proberen ten koste van alles iets te bewijzen", aldus Moetko.

Moetko verklaarde vorige week dat de belastende rapporten worden onderzocht door de openbare aanklager en een groep advocaten. "Indien nodig openen ze een strafzaak."

Britse bond: Atleet tekent voor levenslang

UK Athletics wacht nieuwe internationale maatregelen tegen doping niet af. De Britse bond wil zijn atleten die betrapt worden op doping levenslang uitsluiten als vertegenwoordigers van hun land.

Geselecteerde atleten wordt voor elk internationaal kampioenschap gevraagd een contract te tekenen. Daarin verklaren ze voor altijd af te zien van het vertegenwoordigen van hun land indien ze schuldig worden bevonden aan een ernstige dopingovertreding. Nog voor de WK indoor, van 17 tot en met 20 maart in Portland, zullen die contracten zijn opgesteld.

Atleten zijn niet verplicht de contracten te tekenen, maar er is morele dwang. "Als atleten ervoor kiezen niet te tekenen, wat zegt dat over hen?", aldus Niels de Vos, directeur van UK Athletics. In 1991 wilde toenmalig IOC-lid Anton Geesink (tevergeefs) op die wijze Nederlandse sporters een anti-dopingconvenant laten tekenen.

Volgens De Vos is het onduidelijk of de contracten overeind blijven als ze juridisch worden getest. "We zijn klaar hiervoor te vechten voor rechtbanken als we daartoe worden gedwongen."

In 1992 nam de Britse Olympische Associatie Boa een regel aan die elke Britse dopingovertreder voor het leven uitsloot voor de olympische ploeg. Die regel werd in 2012 door Cas, Hof van Arbitrage voor Sport, vanwege dubbel straffen onrechtmatig bevonden. Net als een regel van het IOC om overtreders automatisch uit te sluiten voor de eerstvolgende Olympische Spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden