Chávez verslaan wordt voorstelbaar

De Venezolaanse vuist tegen Hugo Chávez heeft eindelijk een kansrijke naam: Henrique Capriles

EDWIN KOOPMAN | CARACAS

Hugo Chávez verslaan. Dat is al meer dan tien jaar de obsessie van de Venezolaanse oppositie. Al die tijd waren ze te verdeeld om een vuist te maken. Maar morgen moet dat veranderen: de keus voor één sterke, gemeenschappelijke kandidaat.

Aan enthousiasme geen gebrek rond de stoet van Henrique Capriles. Tientallen motoren met gele vlaggen begeleiden de wagen van de kandidaat door Caracas. Een dame met een poedel op de arm schreeuwt als een dolle "Capriles! Capriles!" alsof de Verlosser langs komt. Op het rijdende podium staat Capriles zelf, lachend, klappend, zwaaiend. Er is muziek, veel getoeter, maar toch, echt massaal wordt het niet. Vanuit een hoge flat zwaaien aanhangers van de socialistische president Hugo Chávez met rode vlaggen als om hem te waarschuwen: je bent er nog lang niet.

Capriles is de grootste kanshebber van vijf kandidaten die strijden om het leiderschap van de complete oppositie. Samen met een andere gouverneur, een vakbondsleider, een vrouwelijke parlementariër en een oud-diplomaat schreef hij een verkiezingsprogramma om de almacht van Chávez te breken. De charismatische president regeert al sinds 1999 en heeft gezworen tot 2031 aan te blijven. Hij wil zijn 'Bolivariaanse revolutie' voltooien, die streeft naar een staatsgeleide economie en de concentratie van vrijwel alle macht in de persoon van de president. Daarvoor moet hij wel steeds de verkiezingen winnen. Op 7 oktober zijn de eerstvolgende, en morgen wordt duidelijk wie de degens met Chávez gaat kruisen.

De voorverkiezingen moeten een einde maken aan een lange impasse. Dertien jaar lang was de oppositie geobsedeerd door het vertrek van Chávez. Referenda, stakingen, een verkiezingsboycot en zelfs een staatsgreep zijn uit de kast gehaald, maar zonder effect. Onderlinge verdeeldheid en het gebrek aan een goede kandidaat met een aansprekend alternatief hield twijfelende kiezers bij Chávez. Voor het eerst vaart de oppositie nu een eigen koers die verder gaat dan 'tegen Chávez' - in de campagnes wordt de naam Chávez nauwelijks genoemd. En voor het eerst is er een kans dat de oppositie aan de macht komt.

De regering doet de voorverkiezingen af als een achterhoedegevecht van 'coupplegers', maar roept voor de zekerheid de bevolking via de staatszenders op om niet te gaan. Ambtenaren worden er fijntjes aan herinnerd dat wie stemt, maandag op kantoor duidelijk herkenbaar is aan een paarse pink met 'onafwasbare inkt' die dubbel stemmen moet voorkomen. "Dat laat zien dat de regering bang is", zegt Ramón Aveledo, coördinator van de Tafel van Democratische Eenheid MUD, die de verkiezingen organiseert. Een hoge opkomst vergroot de legitimiteit van de winnaar, en verkleint die van Chávez bij de aftrap van de echte race van 7 oktober.

Of de winnaar van de voorverkiezingen straks zal zijn opgewassen tegen Chávez is onzeker. Ondanks de gierende inflatie, de enorme criminaliteit en zijn alsmaar groeiende macht is de populistische leider onverminderd populair bij de armen. Op dit moment stampt hij in naam van de revolutie duizenden sociale woningen uit de grond, wetende dat ook zijn eigen toekomst allerminst is gegarandeerd, politiek maar ook fysiek.

Details over de kanker die hij afgelopen zomer bekendmaakte, worden verzwegen, maar het wemelt van de geruchten als zou hij de verkiezingen van oktober niet eens meer halen. In de campagnes wordt het onderwerp wijselijk vermeden. "Ik wens hem een lang leven toe," is het enige dat Capriles er over kwijt wil, "zodat hij getuige kan zijn van de verandering in Venezuela."

De Venezolaanse Rutte-factor: jong, energiek, goedlachs en vrijgezel
De favoriet van morgen, Henrique Capriles Randonski, is zoon van een Pools-Joodse moeder en een Venezolaanse vader met wortels op de Nederlandse Antillen. Zijn afkomst van een rijke ondernemersfamilie zou voor hem pleiten; voor het geld hoeft hij het niet te doen. Capriles wordt beschouwd als een briljant politicus en een succesvol bestuurder, die bovendien profiteert van een hoge 'Rutte-factor': jong, energiek, goedlachs, ongecompliceerd en vrijgezel. De 39-jarige jurist was op zijn 27ste vicevoorzitter van het parlement, werd daarna burgemeester en is nu gouverneur. In tegenstelling tot veel andere politici kleeft aan Capriles geen enkele verdenking van corrupti.

Zijn enige smet is vier maanden voorarrest, omdat hij tijdens een kortstondige staatsgreep tegen Chávez in 2002 de Cubaanse ambassade in Caracas zonder toestemming zou zijn binnengedrongen. De rechter sprak hem vrij.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden