Charmante ode aan de straten, kleuren en geluiden van Lissabon

Regie: Wim Wenders. Met: Rüdiger Vogler, Patrick Bauchau, Teresa Salgueiro. Te zien in: Amsterdam-Desmet, Rotterdam-Lantaren/Venster, Breda-Chassé Cinema, Arnhem-Filmhuis.

Na twee keer eerder in Lissabon te hebben gefilmd had Wenders nog niet het gevoel de stad recht te hebben gedaan. Dankbaar accepteerde hij daarom het voorstel om in het kader van het promotie-project 'Lisboa 94' een film over zijn geliefde stad te maken. De stad betaalde, vorm en inhoud waren vrij.

Een eenvoudig gegeven: geluidsman Philip Winter (Rüdiger Vogler, in zijn achtste Wenders-film) komt op verzoek van een bevriende filmmaker naar Lissabon. De vriend blijkt verdwenen, maar op de montagetafel ligt een stomme film. Winter zwerft door de stad, geluiden opnemend voor de film in wording. Na twee weken vindt hij regisseur Friedrich Monroe (Patrick Bauchau, bekend uit Wenders' andere Lissabon-film 'Der Stand der Dinge'). Monroe is bezeten van een nieuw idee: het maken van pure beelden, zonder de ballast van honderd jaar filmgeschiedenis, zelfs zonder selectie van een kijker. Met een videocamera op zijn rug verzamelt hij willekeurige beelden van Lissabon. Winter helpt Monroe uit zijn droom: onbezoedelde beelden bestaan niet.

'Lisbon story' heeft twee gezichten. Enerzijds is het een wat onbeholpen pleidooi voor de kracht en magie van de conventionele cinema. Tegenover Monroe's obsessie voor het ongeziene, ongekozen beeld stelt Winter de liefde voor bewust geselecteerde beelden die zowel letterlijk als figuurlijk kunnen bewegen. Verwijzend naar Dziga Vertov, de Russische pionier die de kijker bewust maakte van het oog van de camera, eindigt de film met de twee vrienden in een schommelend trammetje, druk bezig met hun antieke en onhandelbare zwengelcamera.

Anderzijds, en dat is gelukkig het grootste deel van de film, is 'Lisbon story' een charmante ode aan de straten, kleuren en geluiden van Lissabon. Met zijn been in het gips en microfoon in de aanslag zwerft Winter door oude volksbuurten en minder florissante stadsdelen. Het pittoreske centrum werd vermeden. De improvisatie is duidelijk zichtbaar in Winters contact met buurtkinderen en het droogkomische gestuntel met zijn gebroken been. Ook de opdringerige aanwezigheid van de Portugese muziekgroep 'Madredeus' wijst hierop: net als Winter werd Wenders verliefd op zangeres Teresa Salgueiro en gunde haar een als videoclip gefilmd intermezzo.

Evenals een aantal voorgangers lijkt 'Lisbon story' Wenders' afscheid van de cinema. Steeds meer blikt Wenders terug op zijn eigen werk en vervalt hij in herhaling. Het zijn echter juist routine en ervaring, meer dan passie en inspiratie, die 'Lisbon story' de moeite waard maken. Het ideeëngoed maakt weinig indruk, maar het geslenter door de stad is aangenaam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden