CHARLES, PRINS VAN WALES Don Quichotte tegen wil en dank

Toegegeven, hij is niet een van de slimsten. En hij zegt soms rare dingen, conservatief en ouderwets als hij is. Maar hij bedoelt het goed en is een noeste werker. Natuurlijk is hij gefrustreerd, opgeleid voor een baan die hij misschien pas op z'n zeventigste zal krijgen en opgezadeld met een jaloerse echtgenote die vooral zelf in de schijnwerpers wil staan. Logisch dat hij zijn toevlucht zocht tot Camilla, voor hem een rots in de branding van een oceaan van vijandigheid.

Een zuurpruim met flaporen, dat is hij. Een man die verraad pleegde aan de liefde van de meest populaire vrouw in Groot-Brittannië - en dus ter wereld -, iemand die nog steeds niet weet wat hij wil en volledig buiten de realiteit leeft. Het is tragisch, zeker voor hem, te moeten constateren dat van alle opvattingen die hij ten beste heeft gegeven, over van alles en nog wat - van organische landbouw en de voordelen van rioleringssystemen op basis van rietbedden tot de lelijkheid van de moderne architectuur, van Shakespeare en het verval van het onderwijs in de Engelse taal tot Jung, van de bedreiging van ons bestaan door het dunner worden van de ozonlaag en de nakende ondergang van de derde wereld en het door hem bezongen eenvoudige leven dat daar nog te vinden is - dat er van al die uitspraken slechts twee zijn blijven hangen: zijn omschrijving van de uitbreiding van de National Gallery op het Londense Trafalgar Square als een monsterlijke steenpuist en zijn wens om voort te leven als tampon van mevrouw Camilla Parker-Bowles. Elke monarchist zal het volkslied met overgave zingen: God behoede de koningin.

De meningen over Charles Philip Arthur George, 21ste prins van Wales, lopen uiteen. Dat was anders vóór zijn stap naar volwassenheid - als je het zo mag noemen - die laat kwam. De harten van de Britten lopen in het begin van de jaren vijftig over bij de gedachte aan het verlegen prinsje, dat verstoken van ouderlijke liefde wordt opgevoed tot troonopvolger door een schare kinderjuffen. Zijn moeder Elizabeth II heeft na de dood van opa George VI in 1952 geen tijd voor hem, in beslag genomen door de plichten van de troon. En zijn vader, wereldvreemd en altijd op reis, communiceert slechts met hem via briefjes.

Charles wordt verder gedeformeerd, zeggen 'royalty-watchers', op de op Duitse leest geschoeide Schotse elite-school Gordonstoun, ook bezocht door zijn vader. Nog voor zijn afstuderen op Cambridge - als eerste Britse troonopvolger - wordt hij op 1 juli 1969 ingehuldigd als prins van Wales, onder protest van nationalistische Welshmen die met vijftien bommen het feest luister bijzetten, kwaad over de imperialistische ceremonie op hun grondgebied en de verspilling van miljoenen aan belastinggeld.

Getooid met een titel, een bescheiden graad en man geworden in het leger, maar zonder een duidelijke taak stapt Charles de maatschappij van de jaren zeventig binnen. Hij geldt dan nog als een “welmenende toegenegen persoonlijkheid met een hervormingsgezinde geest” en probeert er wat van te maken in de sfeer van liefdadigheid.

Ingewijd in de liefde door Lucia Santa Cruz - katholiek dus daar mag hij niet mee trouwen - en een lading vooral oudere dames gaat de prins op jacht naar een echtgenote. In de rij van 'Charlie's Angels' kiest hij tenslotte voor Lady Diana Spencer. Hij is dan al hartstochtelijk bevriend met Camilla Parker-Bowles, achter-achter-kleindochter van Alice Keppel, de maîtresse van Charles' bet-overgrootvader, Edward VII.

De verhouding past in de traditie van het Britse vorstenhuis, maar de huidige kroonprins heeft het er moeilijker mee dan zijn voorgangers die het veel bonter maakten. Hij kampt met een venijnige pers zonder ontzag voor koninklijke 'waardigheid' en hij wordt betrapt met de broek omlaag: de 'Liefdestape', een hijgerig telefoongesprek tussen Camilla en Charles, waarvan de tekst begin '93 wordt gepubliceerd.

Het kroonprinselijk paar is dan al gescheiden van tafel en bed, zes maanden na de publikatie van Andrew Mortons boek 'Diana, haar ware verhaal', waarin de prinses van Wales al haar ellende over haar huwelijk, inclusief vijf zelfmoordpogingen, uitstort. Charles gaat via 'bevriende' media in de tegenaanval en laat doorsijpelen dat het droomhuwelijk van de jaren tachtig van meet af werd bedorven door een jaloerse Diana, erop gebrand om in het middelpunt van de aandacht te staan, die hem in de armen van Camilla dreef.

De pr-machine van Buckingham Palace heeft de prins het deze week allemaal publiekelijk op laten biechten in een tv-documentaire van de alom gerespecteerde - dus onpartijdige - tv-journalist Jonathan Dimbleby, hopend op strafvermindering van het Britse volk dat hem als de boosdoener ziet. Ook 'zijn' Anglicaanse kerk kreeg een steek, waarschijnlijk - soms duurt het jaren om hem te begrijpen - bedoeld om de morele druk op Charles wat te verlichten. Vrienden leggen in biografieën (bij voorbeeld oud-klasgenoot Ross Benson: Charles, het onbekende verhaal) de redenen uit waarom hij halverwege de jaren tachtig als kruisvaarder-prins zijn witte schimmel besteeg om de verloederde maatschappij van de ondergang te redden: gefrustreerd in het huwelijk en zonder levensdoel zwevend tussen de drang om 'iets' te doen en de noodzaak niet betrokken te raken.

De vraag is of Charles de Belijder op zijn 45ste het volk weet te overtuigen. Het is onwaarschijnlijk. De Britse onderdanen zien een man die nu eens kwakzalverij aanprijst, dan tekeer gaat tegen energieverbruik, nadat hij aan is komen zetten in zijn benzine slurpende Bentley, met planten praat en fulmineert over werkloosheid en verpaupering om vervolgens af te reizen naar zijn 500 vierkante kilometer grote landgoed waar hij er 'van hun centen op los leeft met de vrouwtjes'.

Koningin Elizabeth heeft drie jaar geleden al begrepen dat deze man nu niet symbool kan staan voor de waarden van haar Huis Windsor. In haar kerstboodschap van '91 benadrukte de 68-jarige 'Lilibet', dat zij gekroond is tot koningin voor het leven. Gezien de gezondheidstoestand en leeftijd van haar moeder (93), kan Charles zijn 50-jarig jubileum als prins van Wales tegemoet zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden