Necrologie

Charles Manson (1934-2017) maakte een einde aan 'love & peace'

Charles Manson wordt op 3 december 1969 voorgeleid. In 1971 werd hij veroordeeld voor de moorden, onder anderen op actrice Sharon Tate Beeld Photo News

Met een reeks gruweldaden wilde Charles Manson een rassenoorlog ontketenen. Die kwam er niet. Maar de charismatische sekteleider maakte wel voorgoed een einde aan de tijden van 'love' en 'peace'.

In maart 1967 kwam de toen 32-jarige Charles Manson voor het laatst voorwaardelijk vrij, twee jaar voor de huiveringwekkende sektarische moorden die hij liet plegen. Tegen die tijd had hij de helft van zijn leven doorgebracht in correctionele instellingen. Hij vestigde zich in San Francisco, in het zenuwcentrum van het hippiedom, net op tijd om zich met volle teugen te laven aan de befaamde Summer of Love. Onder invloed van drugs begon hij volgers aan zich te binden en ontwikkelde hij zijn bizarre leer, waarin hij elementen van Scientology, de hippiecultuur, de Apocalyps, geschriften van Hitler en Beatles-songs met elkaar verweefde.

Zijn moordpartijen schokten Amerika en de rest van de wereld. De liederlijke anarchistische bedwelming die de jaren zestig kenmerkte kwam tot stilstand. De Manson-moorden betekenden, samen met het dodelijke geweld tijdens een gratis optreden van The Rolling Stones, in december 1969, het einde van de tijden van ‘peace, love and understanding’.

Belichaming van het kwaad 

Manson geldt sindsdien als de belichaming van het absolute kwaad. De krankzinnige sekteleider, een product van de doorgeslagen hippiecultuur, liet zijn volgelingen een reeks gruwelijke moorden plegen. Zijn doel was het ontketenen van een rassenoorlog. De man met de hypnotiserende blik en het getatoeëerde hakenkruis op zijn voorhoofd overleed zondag, 83 jaar oud, na een miserabel leven dat hij grotendeels in de gevangenis doorbracht.

Zijn commune heette ‘Familie Manson’, alsof het een onschuldig gezinnetje betrof. In werkelijkheid had de satanische goeroe zijn onderdanen gevaarlijk in zijn macht. Het waren vooral jonge vrouwen, tieners nog. De meisjes, een stuk of twaalf, waren dikwijls met ruzie bij hun ouders weggelopen en vormden daardoor een gemakkelijke prooi. De charismatische Manson deed zich voor als de nieuwe Messias. De meisjes volgden hem blind. Ze gaven zich gewillig over aan drugs en orgiën in een afgelegen boerderij in Death Valley (Californië), waar de sekte was neergestreken.

Echt mis ging het in de nacht van 9 augustus 1969. Met vier volgelingen trok Manson toen naar het huis van de 26-jarige actrice Sharon Tate, de vrouw van regisseur Roman Polanski. Hij gaf zijn sekteleden opdracht de 8,5 maand zwangere Tate bruut af te slachten. De weerloze vrouw werd met 16 messteken om het leven gebracht – het ongeboren kind, een jongetje, overleed eveneens en zou later in de armen van zijn moeder worden begraven. Vier vrienden van Tate die ook in het huis waren, werden op even wrede wijze vermoord, met een weerzinwekkende combinatie van schieten, steken, slaan en ophangen.

Bij het verlaten van de plek des onheils schreef een sektelid met het bloed van de actrice het woord ‘PIG’ (varken) op de voordeur. Dit was niet alleen een verwijzing naar het lied ‘Piggies’ van The Beatles, een band die Manson adoreerde. Het was ook een bewuste provocatie: het woord moest de indruk wekken dat de actrice was vermoord door zwarte activisten, uit raciale haat. Manson hoopte dat geschoffeerde blanken vervolgens de wapens zouden oppakken en ten strijde zouden trekken tegen de zwarten. Deze rassenoorlog noemde Manson ‘Helter Skelter’, naar de titel van een andere Beatles-song.

Helter Skelter 

De goeroe was ervan overtuigd dat de zwarten glorieus zouden overwinnen: ze zouden alle blanken uitmoorden. Mansons bendeleden zouden als enige blanken overleven, omdat ze zich onder de grond zouden verstoppen. Na de strijd zouden de zwarten evenwel niet in staat blijken om de wereld te besturen. Ze zouden dan een beroep doen op de laatste blanken, die ze inmiddels niet meer haatten omdat hun woede tijdens de oorlog was bekoeld. Zo zou de sekte bijna als vanzelf over de wereld komen te heersen.

Om de utopie te bespoedigen sloeg de ‘familie Manson’ een nacht later opnieuw toe. Ditmaal staken ze kruidenier Leno LaBianca en zijn vrouw Rosemary dood. Ook nu lieten ze met bloed geschreven woorden achter, op de koelkast en de muur: ‘Dood aan de varkens’ en, verkeerd gespeld, ‘Healter Skelter’. Rond diezelfde tijd liet Manson overigens nog twee mensen ombrengen: een muziekleraar en een stuntman.

'schoolvoorbeeld van ouderlijke verwaarlozing' 

De negen moorden bleven maandenlang onopgehelderd. Totdat een vrouwelijk sektelid, in de cel beland voor een geheel ander vergrijp, tegen een medegevangene begon op te scheppen over haar heroïsche daad. Uiteindelijk werden zeven sekteleden veroordeeld. Ze kregen zware straffen; vier kregen er zelfs de doodstraf, onder wie Manson. Maar omdat Californië de doodstraf later tijdelijk afschafte, werd hun vonnis omgezet in levenslang.

Wie verklaringen zoekt voor Mansons gedrag, kan rijkelijk putten uit zijn jeugd. Aan zijn moeder, een drankzuchtige prostituee met wisselende partners, heeft hij niets gehad. Zijn vader heeft hij überhaupt nooit gekend. De jonge Manson bezondigde zich al snel aan diefstal, vooral van auto’s. Hij groeide vrijwel uitsluitend op in tuchthuizen en gevangenissen. The New York Times noemde hem in 1970 ‘een schoolvoorbeeld van ouderlijke verwaarlozing en van het falende systeem van publieke heropvoeding’.

Waaraan Manson overleed, in een ziekenhuis vlakbij de gevangenis in Californië waar hij verbleef, is niet bekendgemaakt. Maar hij leeft nog altijd voort in boeken, films en popmuziek. De fascinatie voor het beest is gebleven.

Lees ook hoe de sekteleider een inspiratiebron was voor de populaire cultuur: Hoe Charles Manson een lied voor de Beach Boys schreef 

Charles Manson, in California State Prison, afgelopen augustus. Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden