Charles Dickens in China

11 Flowers
Regie: Wang Xiaoshuai. Met Liu Wenqing. In Amsterdam, Den Haag, Nijmegen en Utrecht.

Op één fiets hobbelen ze langs de enorme muurschildering van Mao, als de vader nog eens uitlegt waarom de zoon kunstenaar moet worden. Als schilder, zegt hij, kun je leven zoals je wilt. In het China van 1975, heeft hij ondervonden, mogen 'grote mensen hun eigen werk niet kiezen'. Wang Han oefent thuis flink op het boeket dat zijn vader uitstalt voor de wekelijkse tekenles.

'11 Flowers' is een film over een kind en een moordenaar, maar op de achtergrond stelt regisseur Wang Xiaoshuai het Derde Front aan de orde, de grootschalige verplaatsing van fabrieken waartoe Mao Zedong beval uit angst voor een Russische aanval. Het thema speelde ook in 'Shanghai Dreams', waarmee Xiaoshuai in 2005 het festival van Cannes won.

Onder de miljoenen arbeiders die moesten verhuizen, waren midden jaren zestig ook de ouders van de regisseur: van Shanghai naar de arme zuidelijke provincie Guizhou.

In veel films over de Culturele Revolutie kijken volgens Xiaoshuai volwassenen met de kennis van nu terug op de gebeurtenissen van toen. Veel ongrijpbaarder zijn de gevoelens en ervaringen van de mensen die ergens middenin zitten. Daarom koos hij voor het perspectief van zijn onbevangen elfjarige ik.

Wang Han is te jong en naïef om alles te begrijpen. Maar hij ziet en hoort meer dan menigeen denkt - in het badhuis tussen de tienerjongens, of aan de tafel waar volwassenen hun heimwee delen met liedjes uit de grote stad, begeleid door een krekelorkest. Xiaoshuai laat de camera wat dobberen in de schaduwranden van het gezelschap, de blik van een kind dat over het hoofd gezien wordt.

Hij neemt mooi de tijd om het lanterfanten te laten opgaan in de groeiende opwinding op straat: een man die voorbij rent, geroep van nog meer mannen die ook gaan rennen. De jongens gaan mee in die energie zonder nog te weten wat er is - een lijk in de rivier, een vechtpartij.

Een groot probleem in Wangs kleine kinderleven is de diefstal van zijn nieuwe overhemd, betaald met de schaarse textielbonnen van zijn moeder. Het is een beetje Dickens in China, zoals Wang Han net als Pip in 'Great Expections' een crimineel ontmoet en niet verraadt.

Zoals Xiaoshuai door zijn film 'Beijing Bicycle' werd vergeleken met Vittorio de Sica, doet '11 Flowers' wel denken aan de romantische blik op de kindertijd van een Siciliaanse filmmaker als Giuseppe Tornatore.

Xiaoshuai voorkomt sentimentaliteit door zijn prettig ingetogen toon en stijl. Een zinnetje als 'er is ander weer op komst', bij een schilderles in de open lucht, is genoeg om te verwijzen naar de veranderende wereld. Het onweer nadert, Wang Han wordt een man, en Mao gaat dood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden