Chaos door wind en hoog water

Zandzakken in het historisch centrum van Dordrecht.Beeld ANP

Een dijkdoorbraak, omgewaaide bomen, afgebroken takken en losgerukte dakpannen hebben veel chaos veroorzaakt in Nederland. In Duitsland en België vielen zelfs twee doden door de storm.

Meer dan 2400 schademeldingen van zowel particulieren als bedrijven kwamen er vandaag binnen bij verschillende verzekeraars. Het totale schadebedrag wordt geschat op 2,4 miljoen euro. Vooral boerenbedrijven hadden last van de harde windstoten waardoor ruiten van kassen sneuvelden en gewassen werden vernield. De meeste schademeldingen kwamen uit Noord-Holland, Friesland, Groningen, Midden-Nederland, Gelderland en Brabant.

Waterkeringen
Door een dijkdoorbraak op het eiland De Burd bij Grou werden 26 bewoners en een onbekend aantal mensen in recreatiewoningen verzocht uit voorzorg hun huizen te verlaten. Iets na zes uur brak de dijk over een lengte van ongeveer 200 meter door. Het waterschap Friesland verwacht dat er maximaal anderhalve meter water komt te staan. De meeste huizen op het eiland staan hoger.

Verschillende waterkeringen moesten vandaag worden ingezet. In de middag werden de vier dijkdoorgangen in Delfzijl gesloten omdat er op zee een waterstand wordt verwacht van 3.40 boven NAP. Volgens het Waterschap Noorderzijlvest is dat bijna twee meter hoger dan normaal. Het is nog niet bekend wanneer de dijkdoorgangen weer opengaan.

In Kampen werd de balgstuw opgeblazen om Kampen en Zwolle te beschermen tegen het wassende water vanuit het IJsselmeer. 's Middags sloten de volle ballonnen of balgen de monding van de IJssel af. Om 18.00 uur kon de balgstuw weer worden leeggepompt omdat het waterpeil aan de kant van het Zwarte Meer weer op gelijke hoogte stond met het peil op het Ketelmeer, meldde waterschap Groot Salland.
De hoogwaterkering, die in oktober 2002 voor het eerst in werking trad tijdens een storm bestaat uit drie opblaasbare doeken die in een uur tijd worden gevuld met 3,5 miljoen liter water en 3,5 miljoen liter lucht. Het kan zijn dat door de noordwestenwind die ook de komende dagen nog wordt verwacht de balgstuw nog vaker moet worden gesloten.

De Maeslantkering nabij Hoek van Holland hoefde nog niet te worden gesloten. Die gaat pas in werking bij een waterstand van 3 meter boven NAP in Rotterdam en 2.90 meter bij Dordrecht. Dit was voor het laatst het geval tijdens de storm van november 2007. De Maeslantkering is het sluitstuk van de Deltawerken en bestaat uit twee enorme deuren. De kering, die in 1997 in gebruik werd genomen, kan tijdens een stormvloed in een keer de Nieuwe Waterweg afsluiten. Samen met de Hartelkering bij Spijkenisse beschermen de waterkeringen ongeveer 1,5 miljoen mensen achter de dijken tegen het water.

Rondvliegende dakpannen in Noord-Holland
Ook het verkeer had vandaag flink te lijden onder de windvlagen. De politie moest een deel van de provinciale weg N203 tussen Zaandam en Uitgeest afzetten en het busstation in Zaandam sluiten nadat de storm dakpannen naar beneden blies. De dakpannen waren afkomstig van het gloednieuwe gemeentehuis van de gemeente Zaanstad, dat naast het station staat. Ook een winkelstraat in het centrum van Haarlem werd wel korte tijd afgezet omdat er dakpannen naar beneden kwamen.

Zandzakken in Dordrecht
Op verschillende plaatsen in de steden Vlaardingen, Schiedam en Dordrecht werden kades afgezet omdat het water over de rand spoelde. Volgens een woordvoerder van veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid is het niet ongewoon dat in die regio kades onderlopen en zijn burgers het wel gewend. Voor de bewoners van buitendijkse huizen heeft de gemeente Dordrecht op verschillende plaatsen in de stad pallets met zandzakken neergezet. ,,We stellen ze preventief ter beschikking'', aldus een woordvoerster van de stad. ,,Mensen kunnen ze er zelf afpakken en als ze op zijn, vullen we ze weer aan.''

Europa
De rest van Europa had ook flink te lijden onder de storm. In België en Duitsland eiste de storm twee mensenlevens. In het Zuid-Duitse Beieren kwam een 43-jarige automobiliste om het leven, toen een tegenligger door een windvlaag op de verkeerde weghelft terechtkwam. Dat leidde tot een frontale botsing die de vrouw fataal werd. In het Belgische Roosdaal kwam een 64-jarige man om het leven. Hij kreeg een 5 meter hoge poort over zich heen en bezweek ter plekke.

Ook in Duitsland en België was het verkeer behoorlijk ontregeld. In de Duitse streek Westfalen ontspoorde een trein toen hij tegen een omgewaaide boom aanreed. Veel Duitse wegen raakten geblokkeerd door bomen. In Beieren moest de snelweg van Neurenberg naar Passau worden afgesloten omdat dakbedekking de weg op was gewaaid. Vooral in het zuiden van Duitsland was de storm hevig. Op de Zugspitze, de hoogste Duitse berg, werden windsnelheden tot 176 kilometer per uur gemeten. Op sommige trajecten in de Zuidwest-Duitse deelstaat Baden-Württemberg werd het treinverkeer gestaakt. In België liep de hogesnelheidstrein Thalys van en naar Nederland vertraging op.

Nat begin
Alles bij elkaar was het een extreem nat begin van 2012. Gemiddeld valt er in de maand januari tussen de 60 en 80 millimeter neerslag, maar nu is die hoeveelheid water al in krap 5 dagen tijd over met name Noordoost-Nederland uitgestort. Dat blijkt uit cijfers van het KNMI. In combinatie met de harde wind worden de problemen voor de waterschappen extra versterkt. Op verschillende weerstations heeft het KNMI de afgelopen uren windsnelheden van boven de 100 kilometer per uur gemeten.

Volgens het weerinstituut gaat een zachte winter vaak gepaard met veel neerslag. Ook december was al een natte maand. Toen viel er twee keer meer neerslag dan gebruikelijk. Over de gevolgen van de weersextremen kon het weerinstituut nog niets zeggen. ,,De storm raast nog altijd over het land. Daarbij laat wind zich moeilijk in statistieken vangen'', aldus een woordvoerder. ,,Stormen als deze komen een paar keer per jaar voor.''

Het KNMI heeft inmiddels de weerwaarschuwing met code oranje die ze eerder vandaag deed uitgaan weer ingetrokken, maar waarschuwt nog wel voor extreem zware windstoten langs de kust en het Waddengebied.


Drie enorme ballonnen, die samen de balgstuw vormen in de IJsselmonding tussen het Ketelmeer en het Zwarte Water, komen omhoog door hoogwater.Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden