Cepele geniet zo, dat hij vergeet te fietsen

MONTLUCON - Vorig jaar verbleekten de wielrenners uit de voormalige SowjetUnie de gevestigde naties in de Tour de France door liefst vijf etappeoverwinningen te boeken. Door de dadendrang van Abdoesjaparow (twee), Konitsjew (twee) en Jekimow scoorden de 'Russen' in het landenklassement even hoog als Frankrijk en Italie en beduidend beter dan Nederland (twee), Spanje (twee) en Belgie (een).

Die schande blijft de traditionele landen deze zomer bespaard. Een herhaling van zetten is alleen om rekenkundige redenen al uitgesloten. Bovendien is het potentieel aan sterke finishers behoorlijk uitgedund. Van de vier vertegenwoordigers van het Gos zijn er nog maar twee in de strijd. Djamolidine Abdoesjaparow kwam niet snel genoeg de Alpen over om binnen de tijdslimiet te blijven, terwijl gisteren de lichamelijk gesloopte Dimitri Konitsjew afstapte. Vloeibaar voedsel vermag veel, maar kennelijk niet genoeg om de renners van Priem van vermoeidheidsziektes te vrijwaren. Van de twee overgebleven Mohikanen (de Post-renners Jekimow en Zhdanow) lijkt alleen de eerste in staat om de eer van de Russische federatie enigzins hoog te houden. Eergisteren was Jekimow de beste na Stephen Roche. Het was de eerste keer dat de kleine renner uit Vyborg (bij Leningrad) de nevelflarden rond zijn persoon optrok. Hij had deze editie van de Tour de France al bijgeschreven in het vergetelboek. Jekimow was met lood in de benen aan het avontuur begonnen, kreeg door het hoge tempo geen tijd om te herstellen, maar voelt zich de laatste dagen als vorig jaar in Macon, waar hij met zijn imponerende ritzege de mooiste overwinning uit zijn loopbaan boekte. "Ik wil het nog een keer proberen," roept hij vol strijdlust uit.

De aandacht van de Gos-renners wordt afgeleid door twee avontuurlijke Litouwers, Aroenas Cepele en Artoeras Kaspoetis. Met name de eerste geeft het kleurloze optreden van de Colombiaanse formatie Mesa nog enige allure. Na het uitvallen van kopman Mejia, eerder dit seizoen winnaar van de Ronde van Murcia, is de 24-jarige neoprof Cepele tot leider uitgeroepen. Zijn klimcapaciteiten rechtvaardigen die noodgedwongen keuze. Zaterdag kwam hij in Sestrieres als 29e, op achttien minuten van Claudio Chiappucci, over de eindstreep. De volgende dag gaf hij weliswaar 25 minuten prijs op Andrew Hampsten, maar dat schreef Cepele voornamelijk toe aan de indrukken, die hij onderweg opdeed. "Nog niet eerder in mijn leven had ik zulke bergen gezien. Zoals de hele Tour voor mij een belevenis is. Ik rijd temidden van helden, die ik tot voor kort alleen maar van foto's uit tijdschriften kende."

Cepele waant zich een goudzoeker die het geluk meteen toelachte, nadat hij de spade voor de eerste keer in de grond had gezet. Net als zijn ploeggenoot Kaspoetis vertrok hij begin januari uit Litouwen naar Colombia, om pas eind oktober weer in zijn vaderland terug te keren. Hij propt een schat aan ervaringen in zijn koffer en een jaarsalaris, waarvoor zijn doorsnee landgenoot tien jaar moet werken.

Ontwikkelingshulp

De ontwikkelingshulp van de ploeg Mesa betaalt zich op deze manier snel terug. Vorig jaar besloot de sponsor de club van Kaspoetis, Klaipeda (naar de gelijknamige havenstad), te adopteren. De firma bood zeven Litouwers (behalve Cepele en Kaspoetis Ciplijauskas, Kiselioes, Loepeikis, Oemaras en Romanowas) en een Rus (Krawtsjenko) een contract aan, nam nog eens drie Litouwers, twee Letten en een Rus als stagiaire in dienst en voegde ook nog een complete begeleidingsstaf aan de groep toe. Het mes moest voor de sponsor uiteraard aan twee kanten snijden. Het Colombiaanse wielrennen maakt een sportieve crisis door. Geld is er genoeg (Mesa beschikt over een budget dat nauwelijks onderdoet voor dat van de ploegen van Bugno en Indurain), maar door de geisoleerde positie dreigt het Latijnsamerikaanse wielrennen op het inteelt-niveau te blijven steken. De onontbeerlijke concurrentiestrijd met Europa ontbreekt, zodat de kwaliteitsverschillen alleen maar groter worden.

Bovendien is klimmen niet langer een kwestie van souplesse, maar van macht. De 41 overwinningen die Colombiaanse renners dit jaar behaalden, werden voornamelijk in eigen land geregistreerd. Als enige internationaal opererende ploeg deed Mesa ook in Europa van zich spreken. Acht van de 22 triomfen werden buitenshuis gehaald. Camargo won de Ronde van de Mijnvalleien, Mejia zoals gezegd de Ronde van Murcia, Herrera een rit in de Giro en Palacios een etappe in de Dauphine. Kaspoetis onderscheidde zich door in de Franse etappewedstrijd Route du Sud zowel de tijdrit als het eindklassement op zijn naam te schrijven. In de eerste, uiterst gedenkwaardige chronorace van de Tour klokte Kaspoetis de achtste tijd, 4,26 minuten achter Indurain en bijna twee voor Breukink. Vorig jaar had de Litouwer, tot de volgende week Olympisch kampioen op de achtervolging, zich als amateur ook al in dat specialisme onderscheiden. In de ploegentijdrit in de Ronde van Colombia maakten de vijf overgebleven 'zwarte schapen' van bondscoach Doembauskas de negen profs van Mesa belachelijk. Kaspoetis was de grote inspirator achter dat succes. Een dag later won hij na een indrukwekkende solo van zestig kilometer een etappe.

Behalve voor Mesa snijdt het mes ook voor Cepele en Kaspoetis aan twee kanten. "Ik waan me in Colombia in het paradijs," zegt de laatste, "omdat het er altijd goed weer is om te fietsen." Cepele, met een blonde snor een opvallende verschijning in het Tourpeloton, zou in het tegenovergestelde geval zijn carriere wellicht kunnen vergeten. In de eerste plaats door het nijpende fietstekort in zijn land. Vroeger kwam het materiaal uit de SowjetUnie, maar nadat Litouwen zich tot onafhankelijke staat had uitgeroepen, viel die steun weg. Het land is zelf nog niet in staat geavanceerde racefietsen te fabriceren. Vanwege de hoge kosten is import een onbetaalbaar alternatief. Sinds de Baltische staten hun eigen gang gaan, ontbreekt voor Cepele ook de mogelijkheid om in de bergen te trainen.

"Sommige mensen vragen zich af hoe een coureur uit een vlak land zo goed kan klimmen," legt Cepele uit, "maar als lid van de toenmalige selectie van de Sowjet-Unie trainden we jaarlijks drie tot vier maanden in de Kaukasus. Bovendien werd ik altijd uitgezonden naar koersen waarin veel bergetappes zaten." Cepele, die als prof nog op zijn eerste overwinning wacht, won in zijn amateurtijd ritten in Italie, Luxemburg, Spanje, Baskenland en Guadeloupe. Zijn vrouw Dajwa paradeert zaterdagavond mee in de openingsceremonie van de Olympische Spelen in Barcelona. Ploegleider Mesa is tevreden over de joker, die onverwacht kopman is geworden. Hij somt kwaliteiten op die een glanzende toekomst garanderen: intelligent, flair, inzicht, cooperatief, jong en leergierig.

Het paradijselijke leven vraagt echter wel zijn offers. Buiten de wedstrijden staan Cepele en zijn landgenoten elke dag tegen het ochtendgloren op om met de bus van de Colombiaanse hoofdstad Bogota naar de bergen te rijden. Daar is de harde leerschool van de praktijk gevestigd. In die zin pakt Mesa het beter aan dan zijn collega Franchini het drie jaar geleden deed. De Italiaanse ploegleider in dienst van een kunstmatig gecreeerde equipe uit San Marino contracteerde veertien Russen, stopte ze in een muf pension in Rimini, liet ze als collectief met elkaar optrekken, maar vervreemdde ze van het peloton. Na het openschuiven van het ijzeren gordijn door de wereldleiders, schoof Franchini het op een andere plek weer toe. Nadat de inmiddels tot 26 professionals uitgedijde Gosdelegatie uitwaaierde over drie Spaanse, twee Nederlandse (Post en Priem) en twee Italiaanse ploegen, zijn de prestaties omhoog geschoten. Alleen voor de volgende generatie moet worden gevreesd. Zolang de ontwikkelingshulp tenminste uitblijft. Het moet een hard gelag zijn voor Victor Kapitanow. Als bondscoach van de ex-USSR hoefde hij vroeger maar met zijn vingers te knippen om al zijn wensen vervuld te krijgen. Nu kan hij zijn renners als leider van een nietig Moskous profploegje alleen nog maar naar dikke bandenwedstrijden sturen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden