Centrumrechts bedreigd door Le Pen en interne strijd

Stammenstrijd in Sarkozy's partij moet even wachten

Door het verdwijnen van Nicolas Sarkozy zal in zijn partij, de centrumrechtse UMP, een strijd om de macht losbreken. Maar nu even niet. "Blijf bij elkaar, wees collegiaal. Als de verdeeldheid toeslaat, is er voor niemand nog ruimte."

Dat drukte Sarkozy partijkopstukken op het hart voor hij zondagavond zijn afscheidsspeech hield. De belangen zijn groot, 'de derde ronde' mag door interne twisten niet verloren gaan. De derde ronde, die bestaat uit de parlementsverkiezingen van volgende maand.

Sommigen vrezen een 'roze golf' zoals die volgde op de verkiezing van François Mitterrand in 1981, toen de socialisten 58 procent van de 577 zetels in de Assemblée Nationale veroverden. En in die tijd was het nationalistische Front National nog een heel klein partijtje. Marine Le Pen eindigde nu in de eerste ronde op 22 april als derde met 17,9 procent.

Daarmee doemt in sommige streken waar zij erg sterk is (zoals in de Elzas, in het diepe zuiden en in het hoge noorden) het risico van 'triangulaires' op. Daarvan is sprake als in een kiesdistrict drie kandidaten de tweede ronde halen. Vanaf dat moment moeten er deals worden gesloten om te voorkomen dat een zetel in rode handen valt. Tot nu toe waren die deals altijd taboe, maar de vraag is of dat zo blijft.

Marine Le Pen zegt zelfs dat Sarkozy door dit taboe zijn kansen op herverkiezing heeft verloren. Verschillende UMP'ers hadden volgens haar beter niet kunnen zeggen dat ze voor een socialist zouden stemmen in het geval van een triangulaire. "Dat wil zeggen, voor kandidaten die voor het stemrecht voor buitenlanders zijn en de legalisering van illegalen", aldus Le Pen,

Het zou ook mee kunnen vallen voor de UMP, ooit opgericht door oud-president Chirac om gaullisten, centristen, liberalen en christen- democraten te verenigen. De opkomst bij parlementsverkiezingen is altijd lager. Bovendien hebben erg veel kiezers van François Hollande vooral op hem gestemd omdat ze van Sarkozy afwilden. Maar het anti-Sarkozysme is nu geen factor meer.

Hoe dan ook, de stammenstrijd moet nog even wachten. Hij zal gaan tussen (nog even) premier François Fillon en partijvoorzitter Jean-François Copé. Fillon is de aanvoerder van iedereen in de partij die zich niet kon vinden in de volgens velen ontspoorde rechtse koers van Sarkozy die was bedoeld om de kiezers van Le Pen te veroveren. Zo zei Fillon voor de curieuze 'alternatieve 1 mei-viering' van Sarkozy dat het beter is geen onaangename dingen over vakbonden te zeggen. Copé heeft de lijn van Sarkozy altijd trouw gesteund.

De Parti Socialiste ondertussen kan zich bezighouden met aangenamer kwesties, zoals de vraag wie de premier van François Hollande wordt. Het zou partijvoorzitter en oud-minister Martine Aubry kunnen zijn. Zij heeft een scherp links profiel, veel aanhang in de partij, maar geen goede relatie met Hollande, die zij eerder slap en vaag noemde. Een alternatief is Jean-Marc Ayrault, sinds 1997 fractieleider van de socialisten, een consensusfiguur.

Met Manuel Valls (49) als zijn campagneleider, zou Hollande voor verjonging kiezen. Valls, burgemeester van een 'moeilijke' Parijse voorstad, wordt vanwege zijn standpunten over veiligheid en misdaad in de partij als te rechts gezien. Volgens een peiling is hij wel de populairste kandidaat-premier.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden