Centrum voor islam als beschaving

Het Rijk geeft weer geld uit om bevolkingsgroepen bij elkaar te brengen. Dat is op eieren lopen, zeker nu Amsterdam het aan islamitische cultuur wil besteden.

Met weemoed zullen multiculturele stichtings- en projectbesturen terugdenken aan de tijd dat de subsidiekraan nog wijd open stond. Sinds Fortuyn rust er een taboe op fietslessen voor buitenlandse vrouwen of met staatsgeld kebab eten.

Toch had het kabinet dit jaar het plan om weer iets te doen ’tegen de polarisering in de samenleving’, aldus ex-staatssecretaris voor cultuur Medy van der Laan. Er werd vijf miljoen uitgetrokken voor projecten. Van der Laan was initiatiefnemer en is nu voorzitter. De naam ’Huis voor de culturele dialoog’ is verwisseld voor het hippere ’Kosmopolis’.

Het verschil met vroeger? „Dit is niet multicultureel, maar intercultureel”, zegt Van der Laan. „Niet meer vier Surinaamse avonden en vier Turkse, nee, er is interactie tussen de culturen. Ook tussen allochtone culturen onderling.”

De grote steden voeren de projecten uit en leggen geld bij. Den Haag gaat buitenlandse artiesten uitnodigen. Die moeten ’de wijken en de scholen in, masterclasses geven en debatavonden bijwonen’. Utrecht gaat onder meer amateurtheater doen, kunst in de buurt en computerspelletjes.

De Amsterdamse uitvoering leidt tot conflicten. De hoofdstad wil ’Marhaba’ oprichten – een kunst- en cultuurhuis dat zich uitsluitend met de islam bezighoudt en als ’missie’ heeft: ’bijdragen aan het gevoel van eigenwaarde van Nederlandse moslims en aan (...) een breed geaccepteerde Nederlandse moslimcultuur’.

Een meerderheid van de Amsterdamse raad steunt Marhaba, maar pas na een discussie waarin CDA, VVD en SP hun vrees uitspraken voor een schending van de scheiding tussen kerk en staat. De Kamer is in meerderheid tegen Marhaba.

Om het islamitische cultuurhuis – dat acht ton van de gemeente moet krijgen en iets dergelijks van het Rijk – hing een zweem alsof de liberale moslimvrienden van Job Cohen de Amsterdamse moslims gingen opvoeden in een vrijzinnige vorm van hun geloof. Een verdenking die werd versterkt door zinsneden als: ’Marhaba biedt ruimte voor de ontwikkeling van een moslim-voorhoede’. GroenLinks-fractievoorzitter Judith Sargentini: „Ik zie het als een instrument om tot een westerse islam te komen, om moslims in de vaart der volkeren op te stuwen. Dat lijkt onvoldoende te lukken binnen de eigen gelederen.”

Maar Yasmine Allas, schrijfster en voorzitter van Marhaba bezweert juist: „Wij willen helemaal geen liberale islam promoten, geen enkele vorm. Wij hebben de wijsheid niet in pacht. Wij willen alleen maar mensen bij elkaar brengen, tegenpolen, en het gesprek laten plaatsvinden. Daarbij staat niet het islamitisch geloof centraal, maar de islam als beschaving. Met veel kunst en veel activiteiten voor jongeren. Iedereen heeft het over islam, daar moeten we niet van weglopen. Het wordt een centrum voor iedereen, van Geert Wilders tot imam El Moumni.”

Dit heeft Medy van der Laan voorlopig over de streep getrokken. Maar ze waarschuwt dat het Rijk Marhaba niet zal financieren als het te religieus wordt of te veel voor één groep. Overheidsgeld is beschikbaar, zegt ze, ’als het over alles gaat’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden