Centrale bankiers dubben: hoe nu verder?

nieuwe dip | De economieën groeien mondjesmaat. Wat moeten centrale banken doen als zelfs aan die minimale groei een einde komt?

The Weather Channel voorspelt bewolking vandaag in Jackson Hole, Wyoming; de kans dat er een bui valt schat het op 20 procent. Ook over wat de centrale bankiers die in dat Amerikaanse bergstadje zijn samengekomen zoal bespreken - en vooral wat ze concluderen - zijn voorspellingen gedaan. Vele zelfs, en die geven ongeveer evenveel houvast als het weerbericht.

Want wat moeten de bestuurders van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed), de Europese Centrale Bank (ECB) en de Bank of Japan doen, nu zowel de inflatie als de groei van hun economieën hardnekkig laag blijft? En dat ondanks de triljoenen dollars die ze erin hebben gepompt, en ondanks de rente die ze extreem laag houden in een vergeefse poging om bedrijven en consumenten te bewegen geld uit te geven en zo de economische groei aan te jagen. Wie het weet mag het zeggen.

De vraag is des te prangender omdat een nieuwe economische dip in de VS niet onlogisch is. 's Werelds grootste economie groeit, bescheiden weliswaar, al sinds 2010. Wie kijkt naar economische cycli ziet dat na een lange klim vaak een dal volgt.

Dat dal zal zo diep niet zijn als de recessie die in 2008 de hele wereldeconomie mee omlaagtrok, maar toch wil de Fed er klaar voor zijn. Traditioneel brengt ze de rente omlaag als het economisch tij keert, maar met het huidige tarief van 0,25 tot 0,5 procent valt er niet veel te verlagen. De ECB en Bank of Japan hebben zelfs hun toevlucht genomen tot negatieve rentes. Hun belangrijkste wapen is volledig bot; een nieuwe crisis kunnen ze niet met een renteverlaging bestrijden.

In Jackson Hole spreken de bankiers daarom beslist over het voorstel van John Williams, Fed-voorman in Californië. Laten we niet streven naar een inflatie van 2 procent, maar van 4 procent, zegt hij. Dat geeft centrale banken meer ruimte om de rente te verhogen, en daarmee meer ruimte om die weer te verlagen als de nood aan de man komt. Een beetje theoretisch, oordeelt The Economist, en een beetje optimistisch ook. Het lukt centrale banken, ondanks al hun inspanningen, al niet om 2 procent inflatie te bereiken.

Een aantal Fed-prominenten propageerde de afgelopen weken een andere route. Laat de Amerikaanse overheid geld uittrekken om het wegen- en spoornetwerk op te knappen, riep onder meer Fed-voorvrouw Janet Yellen op. Dat lijdt onder achterstallig onderhoud, menig weg en brug verkeert in deplorabele staat.

De boodschap: een economie aanzwengelen kan een centrale bank niet alleen. Het is hoog tijd dat de overheid het hare doet. Een stevige investering in infrastuctuur kan helpen om die economische slapte en de dalende productiviteit in het land te keren. En om bedrijven, die een stevige afkeer van investeren hebben ontwikkeld, te verleiden ook hun geld te laten rollen.

Het is opmerkelijk dat Fed-prominenten die oproep doen. Zij gaan niet over overheidsinvesteringen. Aangezien het verkiezingstijd is, kunnen hun uitspraken bijna worden gezien als een inmenging in het politieke debat.

Maar dat valt mee. Hun uitspraken kunnen ze veilig doen omdat beide presidentskandidaten beloven dat ze geld uittrekken voor infrastructuur. Democraat Clinton heeft er 275 miljard dollar voor op haar wensenlijstje staan. Republikein Trump bijna twee keer zoveel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden