Celstraffen bij doping in Duitsland

Nieuwe wet geldt alleen voor beroepssporters. Ook in Nederland is nieuwe regelgeving in de maak.

Met een wetsvoorstel waarin voor sporters gevangenisstraffen tot drie jaar dreigen, benadrukt Duitsland zijn rigide houding tegen doping. Ook buitenlandse sporters die op Duits grondgebied worden betrapt op gebruik van verboden stimulerende middelen vallen onder de dopingwet, die komend voorjaar in het parlement in stemming komt.

Aan vervolging staan topsporters bloot uit de georganiseerde sport die daaruit 'direct of indirect substantiële inkomsten verkrijgen' en/of zijn opgenomen in de testpool van het Duitse antidopingbureau. Het gaat om circa 7000 personen. Vrijetijdssporters vallen buiten de wet, ofschoon ook in die sector de dopingproblemen groot zijn.

Uitgangspunten van het door de ministers Thomas de Maizière (CDU, binnenlandse zaken) en Heiko Maas (SPD, justitie) ingediende wetsontwerp zijn dezelfde als die de georganiseerde sport in het antidopingbeleid hanteert: bescherming van de gezondheid, fair play en waarborgen van gelijke kansen. De bondsregering hoopt ermee bij te dragen tot 'behoud van de integriteit van de sport'.

Het is voor het eerst dat in Duitsland iemand strafrechtelijk kan worden vervolgd voor het gebruik van dope. Tot dusverre wordt het zichzelf toedienen van doping beschouwd als 'zelfbeschadiging', wat niet strafbaar is. Naast celstraffen kunnen ook hoge boetes worden opgelegd, waardoor atleten onrechtmatig verkregen geldprijzen wordt ontnomen. Kopen of in bezit hebben van zware middelen als epo of anabole steroïden kan een vrijheidsstraf tot twee jaar tot gevolg hebben.

Begeleiders van sporters kunnen nog harder worden aangepakt. Wie als sportarts, trainer, manager of handelaar de gezondheid van sporters in gevaar brengt, kan tot tien jaar gevangenisstraf opgelegd krijgen. Als het minderjarige sporters betreft, geldt dat als verzwarende omstandigheid.

Er wordt in Duitsland van uitgegaan dat de strafrechtelijke inmenging een afschrikwekkender effect heeft dan het antidopingbeleid binnen de georganiseerde sport. Daarbij wordt verwezen naar een uitspraak van voormalig profwielrenner Erik Zabel, die stelde dat zijn collega's en hij tijdens de Tour de France de razzia's van de Franse politie meer vreesden dan de dopingcontroleurs.

De Duitse allergie voor doping komt aanvankelijk voort uit de erfenis van de DDR, waar topsport het belangrijkste exportproduct was en doping van staatswege niet alleen werd georganiseerd en gefaciliteerd, maar zelfs opgelegd. De afgelopen jaren is gebleken dat West-Duitsland in die periode op dopinggebied aardig in de pas heeft gelopen met de oosterbuur.

De ontwerpwet is tot stand gekomen na jarenlange debatten en volgt Europese landen als Italië, Spanje, Frankrijk en België, waar al een dopingwet bestaat.

In Nederland kondigde toenmalig minister Klink in 2009 aan met een wetsvoorstel te komen. Dat is er tot nu toe nog altijd niet. Toch verwacht Herman Ram, directeur van de Dopingautoriteit, dat het 'een kwestie van weken is' dat de brief bij de Kamer ligt. Al hoeven we volgens hem 'in het tolerantere Nederland' niet zo'n rigoureus wetsvoorstel te verwachten als in Duitsland. Een paragraaf over celstraffen en boetes voor sporters die zijn betrapt of geringe hoeveelheden doping in bezit hebben, zal er niet in opgenomen zijn, is zijn overtuiging.

"Die wet zal hier niets veranderen aan de huidige antidopingregels", aldus Ram. "Zij dient om extra juridische grondslag te creëren." In Duitsland wordt in de wet uitwisseling van gegevens geregeld tussen overheidsinstanties en het nationale dopingagentschap. Het ontbreken daarvan in Nederland bemoeilijkt voor de Dopingautoriteit de opsporing van overtreders van het dopingreglement. Ram kan daarbij alleen afgaan op de resultaten van dopingcontroles en informatie uit de sportwereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden