Cecil de leeuw neemt 200 soortgenoten mee het graf in

Cecil de Leeuw.Beeld AP

De dood van Cecil de Leeuw en de wereldwijde ophef daarover hebben een ongewenst bijeffect: hobbyjagers blijven weg uit angst voor repercussies, en nu zijn er te veel dieren in Zimbabwaanse reservaten.  Een groot reservaat vlakbij de plek waar de leeuw vorig jaar door een Amerikaanse tandarts werd doodgeschoten, overweegt nu tweehonderd leeuwen af te maken.

De woede en verontwaardiging over het (per abuis) doden van de dertien jaar oude leeuw, een populaire attractie in het Hwange National Park en onderwerp van een wetenschappelijk onderzoek, eist zo zijn tol. De halve wereld viel vorig jaar over Walter Palmer heen, demonstranten stroomden samen bij zijn tandartspraktijk, en even leek hem een rechtszaak boven het hoofd te hangen. Maar hij bleek geen regels te hebben overtreden.

Te veel emotie
Typisch westers gedrag, zegt Brian Reilly, docent wildlife bescherming aan de Zuid-Afrikaanse Tshwane University of Technology en zelf professioneel jager. "Jullie in Europa dichten allerlei menselijke eigenschappen toe aan dieren, dat begint al jong door naar Disney-films te kijken. Jullie geven dieren namen en reageren emotioneel als er dan iets met zo'n beest gebeurt."

Walter Palmer realiseerde zich dat vorig jaar ook. "Als ik had geweten dat deze leeuw een naam had en belangrijk was voor het land en voor een studie, dan had ik hem natuurlijk nooit geschoten", zei hij in een interview.

Allemaal niet handig vanuit het oogpunt van het managen van een natuurpark, zegt Reilly. "Jullie kijken naar bescherming en behoud op individuele basis, wij op basis van populaties. Dat is een hele ander kijk op de zaak." Bovendien is het hypocriet, vindt hij. Want waarom maakt niemand in Europa zich druk om de varkens en koeien op zijn bord? "Het gaat erom dat je respectvol met een dier omgaat, met elk dier."

Geen natuurlijk evenwicht meer
Respectvol omgaan met leeuwen betekent dat je ze in een omgeving laat leven waar ze voldoende voedsel kunnen vinden. Dat is nu in de Bubye Valley Conservancy, een reservaat met de grootste leeuwenpopulatie van Zimbabwe, niet meer het geval. Volgens de beheerders van het reservaat, dat nabij het Hwange Nature Park ligt, leven er inmiddels vijfhonderd leeuwen, en dat zijn er tweehonderd te veel om een natuurlijk evenwicht in stand te houden.

Reilly: "In het Kruger Park, dat 18.000 vierkante kilometer groot is, leven drieduizend leeuwen. Dit gebied is vijfduizend vierkante kilometer, dus je zou kunnen denken dat de leeuwen voldoende ruimte hebben. Maar het is geen natuurlijk systeem - het is een park gesticht op oud boerenland. Er is waarschijnlijk minder prooi aanwezig voor de leeuwen dan in Kruger."

Betogers voor de tandartspraktijk van Walter Palmer.Beeld AP

Hoe dan ook deelt Reilly de zorg die leeft in het Bubye-reservaat. "Ze suggereren dat de tweehonderd leeuwen ergens anders kunnen wonen, maar dat is onzin. Je kan niet zomaar tweehonderd leeuwen naar Kruger overbrengen, zonder daar het ecosysteem te verstoren. Als je dat doet moet je prooi naar binnen brengen, dat kost miljoenen."

Eén leeuw, 100.000 dollar
Reilly is niet enthousiast over de manier waarop met dierenbescherming wordt omgegaan in Zimbabwe. "Sinds Mugabe aan de macht is, is de wilde dierenpopulatie gehalveerd. Ook hier hadden ze al jaren geleden kunnen beginnen met bijvoorbeeld een anticonceptieprogramma voor de dieren, dat is allemaal nagelaten."

Maar als puntje bij paaltje komt, dan is jagen een waardevol onderdeel van natuurbescherming, vindt Reilly. "Kijk naar Kenia, waar niet gejaagd mag worden, daar heb je stropers. Dit is Afrika - als iets geen geld vertegenwoordigt, heeft het geen waarde. Een jager is al snel 100.000 dollar kwijt aan het schieten van een leeuw, geld dat naar natuurbeheer gaat." Duurzaam is het ook: "Je hebt honderd normale toeristen nodig om dat bedrag bij elkaar te krijgen. Stel je voor wat dat aan afval betekent."

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel werd ten onrechte gesuggereerd dat Cecil de Leeuw in het Bubye Valley Conservancy leefde. In feite leefde hij een paar honderd kilometer verderop, in het Hwange Nature Park.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden