CDA verlaat Novib uit onvrede over beleid

DEN HAAG - Het CDA, de jongerenorganisatie CDJA, de vakcentrale CNV en drie andere chistelijk sociale groeperingen zijn gisteren uit het bestuur van ontwikkelingsorganisatie Novib gestapt. De organisaties voelen zich in het bestuur niet serieus genomen en willen daarom niet langer mede-verantwoordelijk zijn voor het beleid.

“Onze invloed beperkt zich de laatste jaren tot aanwezig zijn. Daar bedanken we voor,” verklaart Gerda Verburg, hoofd internationale zaken van het CNV, het besluit.

Een CDA-woordvoerder zegt dat een begin dit jaar doorgevoerde verandering van de wijze waarop Novib bestuurd wordt, “de druppel” is geweest. Anton Westerlaken, de voorman van het CNV, heeft de onvrede van deze organisaties verwoord in een brief aan de Novib. Deze lekte dinsdag al uit naar de pers, maar is gisteren op de bus gedaan.

Novib reageert verbaasd. De nieuwe bestuursstructuur betekent volgens Novibs waarnemend directeur Hans Pelgrom slechts een verzakelijking van het beleid. Waar voorheen drie bestuurslagen het beleid van Novib bepaalden, is dat teruggebracht tot twee.

De algemene vergadering, waarin vele maatschappelijke groeperingen zitting hebben, waaronder tot gisteren de zes uittreders, is gebleven. Maar het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur zijn samengevoegd. Zij zijn nu opgegaan in een stichtingsbestuur, waarin nog slechts leden op persoonlijke titel en niet naar organisatie worden benoemd. Pelgrom: “We hebben gemerkt dat er door die drie lagen te vaak dubbel werk werd gedaan. We kunnen nu efficienter functioneren.”

In het nu opgeheven algemeen bestuur werden mensen benoemd op voordracht van de grotere maatschappelijke organisaties. Iemand uit kringen van het CNV, iemand uit kringen van het CDA. Die voordracht is afgeschaft en daar wrikt de schoen. De organisaties hebben nu het idee minder macht te kunnen uitoefenen over het beleid van Novib. Zij schrijven in de brief: “Lidorganisaties krijgen alleen de gelegenheid jaarlijks over de jaarstukken een oordeel te geven. Lid zijn van Novib is daarmee verworden tot een soort comite van aanbeveling.”

Volgens Verburg is dit het gevolg van een beleid dat al enige jaren in voorbereiding was. Verburg: “De laatste jaren is er een koerswijziging doorgevoerd, die de invloed van de 54 brede maatschappelijke groeperingen in de algemene raad heeft doen afnemen. De mening van deze bestuursleden wordt niet meer op prijs gesteld. Voor doorpraten over beleidsveranderingen is steeds geen ruimte geweest. We hebben verschillende malen ernstige signalen afgegeven over onze gevoelens van onvrede hierover. Nu is het genoeg geweest.”

Novib is een niet-verzuilde organisatie. Dit in tegenstelling tot de drie andere mede-financieringsorganisaties via welke de overheid ontwikkelingsgeld naar de derde wereld sluist, Cebemo (rooms-katholiek), Icco (protestant-christelijk) en Hivos (humanistisch). Alleen Novib heeft ook alle grote politieke stromingen in het bestuur vertegenwoordigd. In de besturen van Icco, Cebemo en Hivos zitten geen politieke partijen. De maatschappelijke groepen die bij hen het bestuur vormen, zijn meer toegespitst op de van oorsprong verzuilde achterban.

Verburg: “Vroeger werd door de uitvoerders van het Novib-beleid altijd geprobeerd om juist de mening van deze hele brede achterban door te laten klinken in besluiten. De laatste jaren is dat gekeerd. Men wilde liever de basis versmallen. Dan heeft het ook geen zin als wij in het bestuur blijven.”

De PvdA en de VVD hebben inmiddels laten weten de kritiek van het CDA niet te delen; zij blijven lid van Novib. Een woordvoerder van de PvdA gisteren: “Ik zie geen enkele reden om niet meer deel te nemen aan het bestuur van Novib, wij steunen het beleid volkomen.”

Of de persoon van ex-PvdA-voorman Max van den Berg, algemeen directeur van Novib, een rol speelt bij het besluit van de christelijke organisaties om op te stappen wilde CNV-woordvoerster Verburg niet zeggen. “We spelen het niet op personen.”

Van den Berg was gisteren wegens verblijf in het buitenland niet bereikbaar voor commentaar. Volgens zijn waarnemer Pelgrom is het echter niet juist dat er niet geluisterd wordt naar maatschappelijke groeperingen. Ook in de nieuwe structuur is er geen sprake van minder invloed van hen op het beleid, vindt hij.

“Een formatiecommissie is nu bezig met het zoeken van mensen die in het nieuwe stichtingsbestuur komen. Zij kijken weldegelijk naar de achtergrond van de kandidaten, zodat wederom de maatschappelijke groeperingen zich vertegenwoordigd zullen zien. Er is geen coup gepleegd in de top van Novib, er is niet een elite die de macht gegrepen heeft.”

De onvrede over de samenvoeging van de twee bestuurslagen tot een is hem wel eerder ter ore gekomen, maar een alternatief op de uitgebreid besproken plannen is nooit ingediend. Hij vindt het daarom uiterst merkwaardig dat de zes organisaties, CDA, CNV, CDJA, Clat Nederland, en de onderwijsbonden KOV en PCO, opstappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden