CDA-prominent: 'Buma laat migrant in de kou staan'

Oud-minister en CDA-prominent Ernst Hirsch Ballin. Beeld ANP

Aan de vooravond van hernieuwde kabinetsdeelname van het CDA is er harde openlijke kritiek op partijleider Sybrand Buma. Prominent en oud-minister Ernst Hirsch Ballin vindt dat Buma de geschiedenis idealiseert en migranten in de kou laat staan. Hij reageert op de H.J. Schoo-lezing van de CDA-leider.

Hirsch Ballin uit zijn kritiek in het CDA-blad Christen Democratische Verkenningen dat deze week verschijnt. Hij schrijft daarin, samen met hoogleraar Paul van Geest, voorzitter van de redactie van het partijblad, dat Buma tegenstellingen aanzet, terwijl het CDA die juist zou moeten overbruggen. “Scheidslijnen zijn er op allerlei manieren, maar ze mogen geen breuklijnen tussen bevolkingsgroepen worden.”

De kritiek van de oud-minister komt op het moment dat de formerende partijen inclusief het CDA, met onderhandelaar Buma voorop, juist willen laten zien welke positieve kanten aan het regeerakkoord zitten. Herrie in de partij komt dan niet van pas. Hirsch Ballin en Van Geest wijzen erop dat de partijleider de in het Program van uitgangspunten van het CDA geformuleerde culturele verscheidenheid ‘helaas loslaat’. Kijk verder dan de eigen cultuur en geschiedenis, toon inlevingsvermogen, adviseren ze Buma.

Een maand geleden gaf Buma in de H.J. Schoo-lezing zijn visie op onder meer globalisering, immigratie en individualisering. Hij beschouwt daarin boze burgers als ‘de gewone Nederlanders’. De CDA-leider analyseert hoe de samenleving zich sinds de Verlichting heeft ontwikkeld. Hij bepleit meer aandacht voor de gezamenlijke Nederlandse tradities, waarden en normen en meer nadruk op plichten van burgers.

Migrant

Hirsch Ballin en Van Geest signaleren dat overal in dat verhaal ‘een groepsgebonden tegenstelling resoneert’. Buma sluit migranten niet uit maar, zo vinden zij, ‘het is duidelijk dat hij niet aan hen denkt’ als hij het opneemt voor de boze Nederlander.

Buma stelt in zijn lezing dat de baan van ‘de gewone Nederlander’ is vergeven aan een immigrant of Oost-Europeaan. De immigrant die Nederlander is geworden maar door zijn naam niet wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek ‘staat in zijn betoog niet op het netvlies’, menen de twee critici. Buma denkt volgens hen vooral aan de boze Nederlander. “Zeker een politicus moet zich het lot aantrekken van degenen die hij tegenkomt en die niet worden gehoord, maar als anderen die evenmin worden gehoord, daarbij des te meer worden afgewezen, raakt de door Buma nagestreefde maatschappelijke verbondenheid nog verder uit het zicht.”

De twee CDA’ers vinden verder dat Buma de geschiedenis idealiseert en ten onrechte verzwijgt dat het CDA medeverantwoordelijkheid draagt voor het ontstaan van scheidslijnen in de samenleving. “Er is te lang medewerking gegeven aan het harde economische beleid waarin ook de zwaksten hun ‘eigen broek moesten ophouden’.”

In Christen Democratische Verkenningen staan ook bijdragen van theoloog Stefan Paas en oud-redacteur Frank van den Heuvel. De eerste mist bij Buma de menselijkheid en een samenleving waarin iedereen mag wonen. “Dat gaat niet zonder afspraken, en die mogen streng zijn, maar het is de toon die de muziek maakt.” De toon van Buma stoort ook Van den Heuvel: te somber, te weinig perspectief.

Angst

Buma’s verhaal maakt in de partij veel los. Er is steun voor de partijleider, maar ook afkeuring. Kritiek op de partijleiding ligt binnen het CDA gevoelig.

De Brabantse CDA’er Wil van der Kruijs schreef in het Algemeen Dagblad dat een leider de angst voor vreemde culturen niet moet voeden. De Arnhemse oud-burgemeester Herman Kaiser gebruikte soortgelijke termen. Veel prominenten die kritiek hebben uiten dat tot nu toe anoniem. Bijvoorbeeld met het argument dat hun loopbaan afhangt van de partij. Soms ook met berusting: “Ja, het CDA is rechts geworden.”

De jurist Hirsch Ballin, zoon van een Duitse vluchteling, was twee keer minister van justitie. Hij was een van de felste tegenstanders van samenwerking van het CDA met Geert Wilders in 2010, toen er een CDA-VVD-kabinet kwam met gedoogsteun van Wilders’ PVV. Sindsdien liet hij zich nauwelijks uit over de koers van zijn partij.

Lees ook: Buma ontpopt zich als een Trump-light

Lees alles over de formatie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden