CDA-lijsttrekker moet ook nog oude wonden dichten

Nog geen kandidaat die tegen samenwerking met PVV was

CDA-voorzitter Ruth Peetoom verwacht dat 'veel meer dan twee kandidaten' zullen meedoen aan de lijsttrekkersverkiezing 'nieuwe stijl' in haar partij.

Vooralsnog doemen er echter nog geen serieuze namen op uit het oude nee-kamp, dat zich destijds verzette tegen de samenwerking met de PVV van Geert Wilders.

Ingewijden in de partij hebben het steevast over fractieleider Sybrandt Van Haersma Buma en de ministers Marja Van Bijsterveldt en Liesbeth Spies als geheide kandidaten voor de race. Alle drie representanten uit het ja-kamp. Ze moeten zich nog aanmelden.

De vraag wordt of zich daar een typische vertegenwoordiger uit de nee-stroming tegenover plaatst. De gedoogcoalitie met de PVV werd in de 2010 door een minderheid van éénderde van de CDA-leden in de Arnhemse Rijnhal van de hand gewezen.

De andere vraag is of een kandidaat-lijsttrekker uit die minderheidsgroep een bijdrage kan leveren aan het helen van de diepe wonden die dwars door de partij zijn geslagen door het PVV-avontuur.

Oud-fractieleider Willem Aantjes verwees gisteren naar die reeks pijnlijke aanvaringen, in een opiniestuk in deze krant. De tegenstanders van de gedoogconstructie met Wilders zijn binnen hun partij vaak onnodig hard verketterd, ook toen de VVD-CDA-PVV-coalitie al lang en breed op stoom was. Aantjes meent dat herstel van de eenheid niet mogelijk is zonder de erkenning achteraf dat deze minderheid in het CDA, waar hij zelf deel van uitmaakt, wel degelijk te goeder trouw was.

Een waarheids- en verzoeningscommissie voor het CDA lijkt wat overdreven, daar pleit Aantjes natuurlijk ook niet voor. Maar enige 'genoegdoening' is volgens hem wel op z'n plaats.

Terug naar de kandidaat-lijsttrekkers. Wanneer een geprononceerde tegenstander van de gedoogconstructie zich in de race stort, kan dat makkelijk ook oude tegenstellingen aanscherpen. Zelfs in het nee-kamp klinkt de waarschuwing dat triomfantalisme moet worden voorkomen en dat het CDA zo eendrachtig mogelijk naar de toekomst moet kijken. Strategisch zou een lijsttrekker uit de nee-stroming bovendien het CDA misschien te veel naar links trekken. Nadeel: een mogelijk verlies van kiezers van de rechterflank, die dan naar de VVD kunnen overlopen.

Aan de andere kant ergeren sommige CDA'ers uit de nee-stroming zich aan het gemak waarmee de huidige partijtop dreigt over te gaan tot de orde van de dag. Over kandidaten als van Van Haersma Buma, Van Bijsterveldt of Spies hangt volgens hen toch de hinderlijke schaduw van een ergerlijk PVV-experiment. "Je zou een lijsttrekker wensen aan wie niets kleeft van de vorige kabinetsformatie", zegt een anonieme Haagse CDA-politicus die tegen de samenwerking met de PVV was.

Het ligt natuurlijk niet zo voor de hand dat de nee-stroming straks een lijsttrekker uit haar kamp op het schild zal kunnen heffen. De hoop in die hoek is wel dat het partijbestuur onder leiding van Ruth Peetoom erop toeziet dat de nieuwe Tweede Kamerfractie zo divers mogelijk wordt, zodat beide kampen daarin een plek vinden.

Na het besluit deze week over de lijsttrekkersverkiezingen nieuwe stijl (alle leden mogen stemmen, uitslag 1 juni) beloofde Peetoom al wel vernieuwing in de fractie, zonder daar diep op in te gaan. Gezien de huidige slechte peilingen voor het CDA wordt het dringen op de kandidatenlijst voor de Kamerverkiezingen van september. Daarbij kan een pittige strijd ontstaan, omdat Kamerleden die verder willen, oude rekeningen te vereffenen hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden