CDA-leider Buma: De VS zijn geen vanzelfsprekende bondgenoot van Europa meer

Sybrand Buma tijdens het CDA-partijcongresBeeld ANP

Op het CDA-congres werd ook gedebatteerd over het Europese verkiezingsprogramma. De toon over verdere Europese integratie lijkt positiever dan vijf jaar geleden.

“Europa is meer dan ooit op zichzelf aangewezen. Amerika is geen vanzelfsprekende bondgenoot meer”, zei CDA-leider Sybrand Buma vandaag op het congres van zijn partij. Hij wil een grondig debat over hoe Europa zich moet ontwikkelen, maar voor hem is duidelijk dat ‘Nederland niet zonder Europa kan’.

De CDA-voorman wil een Europa dat ‘sterk is waar het sterk moet zijn’: bestrijding van terrorisme en onveiligheid, aanpak van immigratie, bevordering van duurzaamheid en nieuwe vormen van energie. Brussel moet ook taken afstaan als lidstaten die beter zelf kunnen doen.

Buma liep vooruit op de verkiezingen voor het Europees Parlement die over een jaar plaatsvinden. De vorige keer, in 2014 ging het CDA de campagne in met een kritisch programma. Europa moest vooral veranderen, met minder macht voor Brussel en een kleinere Europese Commissie. Met welk programma komt het CDA in het najaar: opnieuw enigszins eurosceptisch of is positief over verdere Europese integratie?

Ietsje meer Pro-Europa

De leden van het CDA had vijf jaar geleden in Wim van de Camp een kandidaat-lijsttrekker met uitgesproken Europese opvattingen. Maar bij de lijsttrekkersverkiezingen legde hij het af tegen Esther de Lange, die een sceptische boodschap uitdroeg: “Steun voor Europa is niet meer vanzelfsprekend.” Van de Camp verwacht dat de toon van het programma dat in het najaar verschijnt ‘meer pro-Europa’ zal zijn. “In 2013 zaten wij nog midden in de eurocrisis. Dus ik begrijp wel dat er toen veel kritiek was.”

Tijdens het congres konden 500 leden meepraten over het verkiezingprogramma voor het Europees Parlement. Fred Duijn, raadslid in Voorburg, zat aan één van de tafels om stellingen te bedenken. “We hebben elkaar nodig in Europa”, zegt hij. Legers kunnen prima samenwerken: “Twee tanks is beter dan één tank.” Een programma is niet eurosceptisch of pro-Europa, vindt Rotterdammer Hein van der Loo. “Het varieert. Op het terrein van economie en ecologie moeten wij samenwerken.”

Ook Pieter van Geel, voormalig staatssecretaris en fractievoorzitter, vindt de tegenstelling eurosceptisch of pro-Europa ‘niet productief’. Hij is voorzitter van een commissie die het verkiezingsprogramma schrijft en wijst erop dat de wereld is veranderd sinds 2013: “Vluchtelingen, Brexit, Trump. De grondtoon van het CDA over Europa is altijd positief geweest. Dat het politiek strategisch soms goed uitkomt om een kritische toon aan te slaan, daar ga ik verder niet over.”

Vijf jaar geleden voerde ex-staatssecretaris Ben Knapen de regie over het verkiezingsprogramma. Die toonde zich een maand geleden in het partijblad positief over integratie. Nederland moet zich aansluiten bij de pro-Europese koers van de Franse president Emmanuel Macron. Want alleen op die manier is er bescherming tegen internationale bedreigingen zoals ongecontroleerde migratie, de macht van Rusland en China en de onbeheerste vrijhandel die de sociale zekerheden van burgers bedreigt. Iedereen in het CDA vindt Europa belangrijk, meent Knapen, er bestaat alleen verschil van opvatting over ‘de maatvoering’, waarmee kan Brussel zich wel en niet moet bemoeien. Zijn pleidooi: “Kijk naar het grotere geheel.”

CDA-leider Buma neemt oppositie de maat

Op het partijcongres recenseerde CDA-leider Sybrand Buma de oppositie. Tot oktober vorig jaar was het CDA in de Tweede Kamer zelf oppositiepartij en premier Rutte plaagde hem vijf jaar lang door te zeggen dat ‘het CDA op verantwoordelijkheidsvakantie’ was. Buma vindt echter ‘ook oppositie voeren een verantwoordelijkheid’.

De CDA-voorman liep de partijen even langs. De SP ‘staat bokkig langs de kant’: “Geen vuile handen, maar je bereikt ook niks.” Zelf had het CDA, zegt Buma, de vuistregel om goede voorstellen te steunen en slechte plannen af te wijzen. Dat ziet hij nu bij de PvdA. “Ik herken de serieuze oppositie bij de PvdA van Lodewijk Asscher. Ik heb daar respect voor. Het is oppositie waar je naar luistert.”

Volgens Buma is niet duidelijk wat GroenLinks wil. Het kabinet waarin het CDA nu zit is volgens hem ‘het groenste ooit’. GroenLinks kwam eerder, samen met de PvdA met een klimaatwet. “Zo’n wet stond niet in ons verkiezingsprogramma”, erkent Buma, en hij wil nu toch wel snel graag afspraken met veel partijen over het milieu. GroenLinks-leider Jesse Klaver reageerde onmiddellijk: “Kijk aan! Voor de zomer kunnen we onze klimaatwet presenteren.”

Lees ook: Het handelsconflict met de VS raakt ook de Europese veiligheid

Het handelsconflict met de VS raakt meer dan alleen de economie. Trumps koers kan ook gevolgen hebben voor de Europese veiligheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden