CDA-kandidatenlijst zegt niets over pikorde

Wie de machtigste CDA’er is achter Jan Peter Balkenende, valt nog niet af te leiden uit de ontwerp-kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen, die het CDA-partijbestuur gisteren verspreidde.

De nummer twee achter lijsttrekker Balkenende weet dat die positie weinig zegt in een eventuele strijd om het partijleiderschap. Staatssecretaris Ank Bijleveld bezette de tweede plek op de lijst al eerder. Dat was in 1998, achter toenmalig lijsttrekker Jaap de Hoop Scheffer. Ook toen werd ze niet gezien als de op één na machtigste van haar partij. Ze vertrok na een paar jaar van het Binnenhof om burgemeester te worden (zie kader).

Yvonne van Rooy stond in 1994 tweede achter Elco Brinkman; ze kwam nooit in de buurt van het roer dat moest worden over genomen. Minister Maria van der Hoeven stond twee keer tweede achter Balkenende; zij werd nimmer beschouwd als de vrouw die slechts één ademtocht verwijderd was van de rol van CDA-partijleider. Vrouwen op nummer 2 van de CDA-lijst bevonden zich tot nu toe in een vrij deerniswekkende positie.

Na Balkenende en Bijleveld bestaat de huidige top-zes voor de verkiezingen van 9 juni achtereenvolgens uit de bewindslieden Maxime Verhagen, Marja van Bijsterveldt, Ab Klink en Jan Kees de Jager. Dat Verhagen op drie staat en Klink ’slechts’ op vijf is niet bepalend voor de pikorde tussen de mogelijke kroonprinsen. Hun positionering heeft meer te maken met de bloedgroepenstrijd die nu en dan in de partij opduikt.

Na het recente gesputter uit het katholieke zuiden – over de snelheid waarmee Balkenende tot kandidaat-lijsttrekker werd gebombardeerd – en de protestantse hegemonie in z’n algemeen in de partijtop, moest het bestuur de beschikbare ’topkatholieken’ zo hoog mogelijk zetten. Bijleveld en Verhagen zijn beiden rooms-katholiek, dus die oplossing lag voor de hand. Klink en Jan Kees de Jager zijn daarmee nog niet weggezet uit de strijd om de macht, mocht Balkenende het leiderschap willen overdragen na een eventueel te zwaar tegenvallende verkiezingsuitslag.

Wie de CDA-lijst compleet overziet, treft geen verrassende hoge nieuwkomers. Wel een fijngevoelige balans tussen denominaties, mannen en vrouwen en regio’s. De hoogste nieuweling staat op twintig, landmachtofficier mevrouw Hanke Bruins Slot.

Over dat gebrek aan verrassende nieuwkomers zei Ank Bijleveld gisteren: „Er staat veel ervaring bovenin. We hebben behoefte aan mensen die besluiten durven nemen bij de komende miljardenbezuinigingen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden