CDA hoofdrolspeler in 'een politieke blamage'

Staatssecretaris Halbe Zijlstra ergerde zich gisteren tijdens het debat in de Tweede Kamer over een alternatief voor de langstudeerboete. Beeld ANP
Staatssecretaris Halbe Zijlstra ergerde zich gisteren tijdens het debat in de Tweede Kamer over een alternatief voor de langstudeerboete.Beeld ANP

Het CDA stond behoorlijk voor schut, gisteren. Nu ook de christendemocraten zich tegen de langstudeerboete hadden gekeerd, was er een brede meerderheid om van de heffing af te komen. Maar dat lukte niet. Heeft het CDA voor haar beurt gesproken, vroeg de voltallige oppositie. Ook de VVD wreef in de vlek en daagde het CDA uit 'haar beloftes te herhalen'.

Ingrid Weel

Als VVD-leider Mark Rutte echter zegt dat hij na de verkiezingen van 'die gehate langstudeerboete' af wil, dan kan ik dat toch ook, moet CDA-lijsttrekker Sybrand Buma hebben gedacht toen hij vorige week bij een lijsttrekkersdebat in Utrecht verkondigde de langstudeerboete af te willen schaffen. De bedenker van het plan ging zelfs heel stoer een stap verder; het CDA wilde er per direct vanaf.

Drie dagen aan tafel
De oppositie zag haar kans schoon om nog voor de verkiezingen dit te regelen. De PvdA nodigde CDA, VVD, D66 en GroenLinks uit, de vier partijen die eerder met de ChristenUnie in korte tijd tot grote beleidsveranderingen kwamen. Drie dagen zaten ze aan tafel om te bedenken hoe ze de langstudeerboete zouden kunnen afschaffen.

Demissionair staatssecretaris van onderwijs, Halbe Zijlstra, schoof gisterochtend aan. Eerder kwam zelfs de demissionair minister van financiën, Jan Kees de Jager, even langs. Maar het lukte ze niet om 62 miljoen euro binnen het budget van het hoger onderwijs te vinden. Iedereen viel gister CDA-Kamerlid Sander de Rouwe aan. Hij gaf echter weer de VVD de schuld; de VVD kon zich steeds niet vinden in de door de anderen aangedragen oplossingen.

"Wij willen de langstudeermaatregel niet tegen elke prijs afschaffen", reageerde VVD-Kamerlid Anne Wil Lucas. "En wij hebben geen enkele solide oplossing gezien." De VVD stemde er bijvoorbeeld niet mee in om een meevaller bij de studiefinanciering van soortgelijke hoogte te gebruiken. "Dat is het vooruitschuiven van een probleem."

Sociaal leenstelsel
De VVD wil na de verkiezingen in plaats van de langstudeerboete een sociaal leenstelsel invoeren. Net als de PvdA. Daar is het CDA weer tegen, net als de SP. De vijf partijen vonden niet alleen deze week geen oplossing voor 62 miljoen euro, het is ook maar de vraag of het ze na de verkiezingen wel lukt om tot een andere vorm van studiefinanciering te komen.

De studenten blijven verbijsterd achter. "Het is totaal onduidelijk waarom ze er niet uit zijn gekomen", reageerden studentenorganisaties. Zijlstra probeerde nog uit te leggen dat er wel vaker een meerderheid is om iets niet te doen, maar dat het toch gebeurt als er onenigheid over het alternatief of de dekking is.

"Loze beloftes, politieke onwil", concludeerden de studenten- en jongerenorganisaties. Ook de politici zelf schaamden zich voor deze vertoning. "Het aanzien van de politiek loopt een diepe deuk op vandaag", zei PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing. "Het is een blamage van formaat dat de partijen die tegen zijn geen oplossing kunnen vinden."

Mist
Zelfs Zijlstra liet blijken zich groen en geel te ergeren aan het debat dat de Kamer gister voerde. "Ik doe een dringend beroep op jullie: kom met een oplossing of concludeer dat de wet gewoon wordt uitgevoerd. Hou op met het creëren van mist. Dit kan echt niet", sprak de bewindsman ze toe.

Hij was zelf heel duidelijk. Vanaf september wordt er gewoon meer collegegeld gevraagd aan studenten die meer dan een jaar studievertraging oplopen. Op dit moment zo'n 77.000 studenten.

PvdA en GroenLinks blijven echter de studenten een beetje hoop geven. Jadnanansing komt met een initiatiefwet die met terugwerkende kracht de langstudeerboete van tafel moet halen. Dinsdag komt de Tweede Kamer weer terug van reces, om te stemmen over de langstudeerboete.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden