Opinie

CDA heeft smoel nodig, en wel een conservatief

Ruth Peetoom, Sybrand van Haersma Buma (R) en Maxime Verhagen na afloop van het CDA-congres in Utrecht. Beeld anp
Ruth Peetoom, Sybrand van Haersma Buma (R) en Maxime Verhagen na afloop van het CDA-congres in Utrecht.Beeld anp

'Het midden van de weg is waar de witte lijn is en dat is de slechtste plek om te rijden', schreef de Amerikaanse dichter en toneelschrijver Robert Lee Frost. Is het 'radicale midden' wel de juiste plek voor het CDA?

Het rapport 'Kiezen en verbinden' van het Strategisch Beraad is inhoudelijk vernieuwend en verfrissend. De hypotheekrenteaftrek wordt eindelijk serieus ter discussie gesteld, het CDA durft opnieuw te staan voor de flexibilisering van de arbeidsmarkt en er wordt nadrukkelijk een voorkeur uitgesproken voor het invoeren van een sociale vlaktaks.

Toch schept de partij onvoldoende duidelijkheid. Met de verkiezingen voor de Provinciale Staten sprak ik met een oudere mevrouw uit mijn dorp, die aankondigde voor het eerst in haar leven geen CDA te gaan stemmen. Ze ging voor de VVD, omdat ze bij het CDA niet duidelijk wist welke kant het uit ging: "Gaan jullie na de verkiezingen voor rechts of voor links, voor progressief of voor conservatief?" Want samenwerken met de PvdA, dat beviel haar niet.

Het is een veel voorkomend probleem: CDA wil 'vlees noch vis', 'man noch vrouw', 'licht noch donker' zijn. Ongetwijfeld heel verbindend, maar voor de helderheid funest. Mensen stemmen graag op een partij die duidelijk is, richting geeft en voorop gaat in de strijd.

De grootste lacune in het rapport van het Strategisch Beraad zit mijns inziens bij de sociaal-culturele thema's. Natuurlijk, mensen willen geen onverdraagzaamheid, zitten niet te wachten op polarisatie en harde tegenstellingen. Maar alleen dat uitdragen is niet genoeg. Mensen willen weten waar ze aan toe zijn.

Daarom moet het CDA niet bang zijn voor conservatieve thema's: een aanval tegen anonimisering en verloedering en tegen het falende gedoogbeleid inzake softdrugs. Neem als CDA nadrukkelijk stelling tegen de economisering van menselijke relaties, zoals in gezinnen met twee fulltime werkende ouders en kinderen die 40 uur per week op de kinderopvang zitten. Kom met een scherp maar verantwoord verhaal omtrent lastige medisch-ethische kwesties. Profileer je nadrukkelijk als een partij die ruimte geeft aan lokale gemeenschappen, die de macht van de centrale overheid terug delegeert naar de samenleving en die mensen stimuleert tot een actieve rol in hun gemeenschap.

Het CDA is niet de enige partij die worstelt met de 'labelkwestie'. Ook D66 heeft moeite zichzelf als links of rechts te classificeren. Dat lost de partij op door erg progressief te zijn: abortus, euthanasie, emancipatie, zelfbeschikking: dat zijn de thema's die D66 smoel geven.

Het Strategisch Beraad heeft de kans gemist om het CDA smoel te geven. Dat is jammer. Waarom zouden we het CDA niet nadrukkelijk neerzetten als een brede, conservatieve middenpartij?

Met name veel Limburgse CDA'ers dromen daarvan. Het rooms-katholieke geloof speelt bij hen niet altijd meer de belangrijkste rol, maar de katholieke cultuur en levenshouding des te meer. Het bourgondische leven van genieten, provincie, gemeenschap, vereniging, gezin, samen zorgen voor elkaar, het goede leven. Dát zijn thema's waar het CDA zich op kan profileren, die brede lagen van bevolking aanspreken, zonder dat er een al te grote nadruk op kerk, Bijbel en dogma's wordt gelegd.

Wanneer dat de toon wordt die het CDA gaat aanslaan, ben ik optimistisch over de toekomst van de partij. Maar dan moet de radicale mist wegtrekken en begonnen worden met heldere communicatie. Want het CDA moet een meer herkenbaar gezicht krijgen, linksom of rechtsom.

Een uitgebreide versie van dit artikel staat op christendemocraat.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden