'CDA-dijk' beschermt de Hedwige niet langer

Zeeuwse polder toch onder water Einde aan jaren gesteggel

De Zeeuwse Hedwigepolder lijkt symbool te staan voor de politieke verhoudingen van dit moment. Vormde het CDA jarenlang een beschermende dijk rond het gebied, na de verkiezingsnederlaag en een regeerakkoord zónder christen-democraten, breekt deze beschermingswand plotseling door. Het nieuwe kabinet wil de polder definitief in natte natuur omzetten.

Actiecomité 'Red onze Polders' wil via de rechter nog een laatste poging doen om de ontpoldering tegen te houden, maar juist juridische argumenten hebben de nieuwe regeringspartijen doen besluiten de dijk door te steken.

Het gesteggel rond de polder duurt al zo lang, dat de discussie gepolitiseerd is geraakt. De kern van de zaak is dat de Westerschelde een internationaal beschermd estuarium is. De Westerschelde is echter óók een belangrijke vaarroute, die diepte nodig heeft om zeeschepen doorgang te verlenen. Nederland ging in het verleden internationale verplichtingen aan die verdieping van de rivier koppelen aan natuurcompensatie. Het verdiepen van de vaarroute maakte het aanleggen van schorren in de Hedwigepolder in feite juridisch onontkoombaar.

Het kabinet-Balkenende II ondertekent in 2005 een verdrag met België waarin de uitdieping wordt geregeld, evenals de compensatie van 600 hectare natuur. Een commissie onder leiding van Ed Nijpels concludeert in 2008 dat het onder water zetten van de Hedwigepolder het meest efficiënt is. Het kabinet-Balkenende IV slaat in april 2009 de aanbevelingen van de commissie-Nijpels echter in de wind en kiest ervoor de Hedwigepolder níet onder water te zetten. Na druk uit België besluit het kabinet in oktober 2009 dat de Hedwigepolder toch onder water moet. Volgens landbouwminister Gerda Verburg (CDA) is ontpolderen de beste oplossing.

In Zeeland blijft echter grote weerstand tegen het plan bestaan, vooral van emotionele of culturele aard. De Zeeuwen willen 'geen land teruggeven aan de zee'. Nu de CDA-top 'om' is, ontstaat vanuit de grote Zeeuwse CDA-achterban een harde lobby tegen de ontpoldering. Het gezicht van die beweging is Ad Koppejan, die door vooral Zeeuwse stemmen Kamerlid van het CDA is geworden. Bij de formatie van het kabinet-Rutte I neemt Koppejan als 'dissident' een cruciale positie in. Hij is tegen de samenwerking met PVV, maar steunt uiteindelijk het nieuwe kabinet, dat opmerkelijk genoeg juist het drooghouden van de Hedwigepolder in het regeerakkoord heeft opgenomen. Algemeen wordt aangenomen dat de Hedwige-polder een cadeau aan Koppejan is, als dank of in ruil voor zijn steun. Maar de streep door de ontpoldering past ook in het opkomend populisme én het rechtse beleid van staatssecretaris Bleker (CDA, landbouw), die geen meter 'vruchtbare landbouwgrond' wil weggeven aan natuur en natuurorganisaties een toontje lager wil laten zingen. Bleker gaat opnieuw op zoek naar alternatieven.

In 2011 stelt Bleker dat niet de Hedwige-, maar de Schorer- en Welzingepolder bij Vlissingen beter kunnen worden teruggegeven aan de natuur. Onder druk van de Europese Commissie besluit hij in april 2012 toch een deel van de Hedwigepolder en enkele andere polders terug te geven aan de natuur. Maar in mei wijst de Tweede Kamer Blekers plan af. De internationale druk groeit, Nederland riskeert boetes.

Afgelopen weekeinde wordt bekend dat VVD en PvdA hebben besloten de Hedwigepolder toch onder water te zetten. De Belgische eigenaar van dit stukje Nederland heeft al laten weten dat hij zich zal blijven verzetten. Maar zonder de dijk van het CDA lijkt hij kansloos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden