CDA, bemoei je toch niet met de wetenschap (opinie)

Het onderzoek naar draagvlak voor stamcelonderzoek moet er komen. Dat is vrijheid van wetenschap.

De bemoeizucht van de politiek breidt zich uit onder Balkenende IV. De PvdA wil sensuele videoclips op MTV verbieden. De VVD wil mensen verbieden naar feesten te gaan waar erotiek op videoschermen en op het podium wordt getoond. Het CDA wil dat mensen niet zelf mogen besluiten om te scheiden, maar dat de rechter daarover moet beslissen. Dit soort voorstellen maken ons waakzaam: als liberaal willen we zo veel mogelijk aan mensen zelf over laten. Niet de overheid, maar mensen zelf moeten beslissen. Zodra politici zich bemoeien met de inhoud van de wetenschap worden we extra waakzaam.

Daarom protesteren we tegen de poging van het CDA om een onderzoek van het Rathenau Instituut tegen te houden. Het Rathenau is een onafhankelijk adviesorgaan van de Kamer. Voor D66 is scheiding van politiek en wetenschap een fundament van de liberale democratie. Wat is er aan de hand? De afgelopen weken is de discussie over stamcelonderzoek opgelaaid. Dit onderzoek biedt in de toekomst mogelijk genezing van ernstige ziekten als kanker, Alzheimer en Parkinson.

In 2002 is besloten tot een tijdelijke stop op sommige vormen van stamcelonderzoek, omdat er op dat moment geen medische toepassingen waren, en omdat er geen draagvlak voor was onder de bevolking. Het eerste argument is vervallen: op het gebied van kunstmatige bevruchting is snelle vooruitgang te verwachten door stamcelonderzoek. Nu al komt vier procent van alle Nederlandse baby’s komt door kunstmatige bevruchting ter wereld.

De discussie gaat daarom alleen nog over draagvlak. Ook op dat terrein doet zich een ontwikkeling voor. Uit opiniepeilingen blijkt dat de meerderheid van de bevolking achter stamcelonderzoek staat. De Hond stelt dat 62 procent van de Nederlanders vindt dat stamcelonderzoek patiënten kan helpen. Een meerderheid vindt dat we stamcelonderzoek ook moeten toepassen.

Het Rathenau wil nu een onderzoek doen naar het draagvlak. Wij ondersteunen dat van harte. Het zou goed zijn als er op een wetenschappelijke manier naar het draagvlak wordt gekeken, waarbij mensen eerst duidelijk krijgen uitgelegd wat het onderzoek inhoudt en wat de mogelijkheden ervan zijn.

We hopen dat patiëntenverenigingen en wetenschappers bij een dergelijk onderzoek betrokken worden. D66 pleitte er al eerder voor om al deze belanghebbenden bij de besluitvorming te betrekken, juist om politisering te voorkomen. In de Verenigde Staten is dit gelukt en hebben veel Republikeinen vóór een verruiming van stamcelonderzoek gestemd, omdat ze een rationele afweging maken van de bezwaren tegen en de verwachte resultaten van stamcelonderzoek.

Het Rathenau had echter buiten het CDA gerekend. De CDA-fractie wil geen onderzoek naar het draagvlak. In Trouw zei CDA-Kamerlid Ormel dat het instituut zou ’roeren in schoon water om het troebel te maken’. Een nogal onsmakelijke vergelijking in deze context.

Ormel stelde dat het Rathenau niet onafhankelijk is, vanwege de financiering ervan door het ministerie van OC & W. De overheid financiert vrijwel al het wetenschappelijke onderzoek. Heeft het CDA er problemen mee dat de regering wordt geadviseerd door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, die onderdeel uitmaakt van het ministerie van Algemene Zaken? Het lijkt erop dat het CDA bang is dat er draagvlak is voor stamcelonderzoek.

Dat mag, maar kom er dan ook voor uit en meng je als politieke partij niet in de overwegingen van wetenschappers. Probeer al helemaal niet hun reputatie te beschadigen. Natuurlijk botsen de mensbeelden van D66 en CDA. D66 huldigt het principe van zelfontplooiing en is daarom van mening dat mensen zelf beslissingen moeten nemen. Het CDA ziet draagvlak als het uitleggen van beslissingen die de politieke elite al genomen heeft. Dat zijn verschillende visies op de maatschappij. Het baart ons zorgen als het CDA deze visie zo ver wil doorzetten dat het wetenschappers probeert tegen te houden om een onderzoek te doen.

D66 vindt dan ook dat het Rathenau Instituut zijn voorgenomen onderzoek ondanks de kritiek van het CDA moet uitvoeren. De onafhankelijkheid van wetenschappers is een zaak van wetenschappers zelf. De nieuwe trend in de politiek dat de overheid dingen wil opleggen aan burgers, slaat nu al door.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden