CD-recensies

CD's op vrijdag: Robert Finley, Meindert Talma, Steven Isserlis & Herman Schoonderwalt

null Beeld

Deze week gaven een aantal nieuwe platen de muziekredactie onbedoeld een blik op het verleden: zoals die herontdekte jazzplaat van Herman Schoonderwalt, afgestoft door het Nederlands Jazzarchief, of Steven Isserlis die zich buigt over een doe-het-zelf-cello die tijdens de Eerste Wereldoorlog nog in de loopgraven is bespeeld. Ook soulsensatie Robert Finley kijkt vrolijk terug op muziek die achter ons ligt. En Meindert Talma, tja, die is volkomen uniek.

Meindert Talma is mateloos fascinerend en volstrekt uniek

POP

Meindert Talma
Je denkt dat het komt (Excelsior/V2/Passage)
★★★★☆

Meindert Talma heeft geen stem die alle oren behaagt, zingt hij in 'Zanger'. Uit datzelfde nummer: "Ook hebben sommigen moeite met mijn timing / mijn metrumgebruik en manier van rijmen."

null Beeld

Ja, hij weet waar de schoen wringt. 'Nederlands onbekendste popster', de eens rake typering die Talma sinds enige jaren als geuzennaam hanteert, is hij allang niet meer. Wel de meest intrigerende. Vandaar dat talloze journalisten hun kolommen vullen met de wonderlijke carrièrestappen van de Friese singer/songwriter. Hoe minutieus Talma zijn leven ook beschrijft - 'Je denkt dat het komt', met bijbehorend boek, is het tweede deel in wat een Knausgårdiaanse roman- en albumcyclus dreigt te worden - hoe mysterieuzer de figuur Talma wordt.

In 'Schrijver' zet Talma zijn poëtica op muziek. Eerste regel: "Ken geen gêne, stel je kwetsbaar op." Hij lijkt daar nauwelijks naar te handelen. Over pijnlijke momenten stapt hij heen, terwijl arbitraire gebeurtenissen uitgebreid aan bod komen en zelfs uitgroeien tot liedjes. Culthit in wording 'Medium Johan' bijvoorbeeld, over een ontmoeting met een zestienjarig ventje dat de mensen (en zichzelf) wijsmaakte over bovennatuurlijke gaven te beschikken. Bedoeld of onbedoeld zeggen die opmerkelijke keuzes misschien wel meer over Talma dan de inhoudelijke invulling. (Klaas Knooihuizen)

Strakke soulblues zonder poespas

POP

Robert Finley
Goin' Platinum!
(Easy Eye Sound / Warner)
★★★☆☆

Goed verhaal, dat van Robert Finley: debuteren op je 63ste, en nog succes krijgen ook. Nu maakt Finley dan ook het soort bluessoul waar je een bepaalde mate aan levenservaring voor nodig hebt om tot zijn recht te komen. Want echt niet dat jonkies zo'n trillende snik op 'Medicine Woman' of die krakerige bezieling in 'Honey, Let Me Stay The Night' op plaat hadden kunnen smijten.

De in Louisiana geboren zanger heeft er al een carrière als bandleider op zitten: in de jaren zeventig was hij tijdens zijn diensttijd in Duitsland gestationeerd en reisde met een legerband Europa door. Na ontslag heeft hij een tevreden leven als timmerman, totdat zijn zicht achteruitgaat. Door zijn blindheid pakt hij vaker de gitaar op, en wanneer Dan Auerbach van The Black Keys een filmpje onder ogen krijgt van Finley-de-straatmuzikant weet hij genoeg.

In Finley vond Auerbach de man om zijn retrorock te laten klinken zoals hij dat zelf nooit zou kunnen. Daarin schuilt enig ongemak, van de oprechte soulzanger waarmee Auerbach zijn eigen merk versterkt, maar goed, het gaat om het resultaat. En 'Goin' Platinum!' mag er zijn. Strakke soulblues, overtuigend gebracht door die donkere stem. Geen poespas. Lekker authentiek. (Joris Belgers)

Oorlogsklassiek op loopgraveninstrument

KLASSIEK

Steven Isserlis & Connie Shih
The Cello in Wartime (BIS)

★★★★☆

Het neemt slechts vier minuten in beslag om het cello-achtige instrument waaraan de Britse cellist Steven Isserlis zijn hart heeft verpand in elkaar te zetten. Deze zogenoemde trench cello werd gebouwd rond 1900 en is tijdens de Eerste Wereldoorlog in de loopgraven bespeeld door, Harold Triggs, de eigenaar.

Isserlis koos voor zijn cd een aantal korte stukken waarvan hij zich kon voorstellen dat ze tot Triggs' repertoire behoorden, zoals Saint-Saëns' 'De zwaan'.

De hoofdwerken van de opname, waaronder de sonates voor cello en piano van Bridge en Debussy - geschreven ten tijde van WO I - speelt hij dan weer niet op dit museumstuk. Hiervoor nam hij de Stradivarius ter hand die ooit in het bezit was van zijn collega Zara Nelsova. Jammer, want hoe zouden Debussy's noten van kleur veranderen met het gave, eenvoudige en zachtaardige geluid van de 'loopgravencello'? Een boeiend experiment, hoewel die Stradivarius ook niet verkeerd is.

Meer dan zijn partner Connie Shih gaat Isserlis voor een flamboyante aanpak. Alles klinkt uit de losse pols. Met zijn smetteloze techniek kan hij vele kanten uit, zonder de kern van zijn betoog uit het oog te verliezen. (Frederike Berntsen)

Fris, weemoedig en soms geestdriftig

JAZZ
Herman Schoonderwalt
The Winner (Nederlands Jazzarchief)

★★★★☆

In 1963 won rietblazer Herman Schoonderwalt als eerste de Wessel Ilcken Prijs, die zou uitgroeien tot de belangrijkste onderscheiding in de jazz - tegenwoordig is de prijs bekend als de Boy Edgar. Naast geld en een trofee mocht Schoonderwalt een lp uitbrengen, door hem toepasselijk 'The Winner' getiteld. Alleen, vrijwel direct na verschijning was de plaat nagenoeg onvindbaar.

Daar maakt deze als altijd zeer verzorgde uitgave van het Nederlands Jazzarchief gelukkig een einde aan. Dat is om twee redenen belangrijk en fijn. In de eerste plaats omdat The Winner een pracht van een tijdsbeeld geeft. Neem de stukken waarop Schoonderwalt sopraansaxofoon speelt en tezamen met zijn band duidelijk nog doende is te ontdekken waarheen de nieuwe weg leidt die saxofonist John Coltrane zopas heeft gewezen.

Waar Schoonderwalt daar soms worstelt met de hem nog vreemde sopraansax laat hij op klarinet en altsaxofoon prachtig vloeiend spel horen met een jaloersmakende klank en een grote verbeeldingskracht. Dat is de tweede reden. The Winner is een gloedvolle plaat, soms opgewekt, soms weemoedig, maar steeds geestdriftig en fris. Mooi subtiel ook, zoals dat ene nootje van pianist Rob Madna aan het begin van het nummer 'Nardis'. (Mischa Andriessen)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden