Catechismus opinie

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Waartoe zijn wij op aarde? Volgens de oude katholieke catechismus: „Om God te dienen en daardoor in de hemel te komen.” De herziene versie uit 1948 – de Schoolcatechismus – antwoordde op dezelfde vraag dat je ook al in het ondermaanse gelukkig kon wezen. In 1966 zette de rooms-katholieke kerk in de geest van het Tweede Vaticaans Concilie opnieuw een leerboek in de markt, De Nieuwe Katechismus – let op die moderne K.

Wim Sonneveld vertelde als Frater Venantius hoe de verwarring toesloeg bij wéér een catechismus. Diens confrater Plechelmus verzucht bij nummer drie in één generatie: „Waartoe zijn we nu weer op aarde?”

Protestanten hebben ook zo hun hapklare overzichten van de leer. De bekendste is de Heidelbergse Catechismus, sinds de late zestiende eeuw ongewijzigd en nog voluit van kracht voor orthodoxe protestanten. De bedoeling is dat gelovigen in 52 zondagen de ware leer doorkruipen, een geestelijk ganzenbord dat voert via diepe ellende, door verlossing richting dankbaarheid. Die drie stutten maakten van ’de Heidelberger’ een mooi, hemels baldakijn, een troostboek zelfs, maar het leven was sterker dan de leer. Het zwartste calvinisme ging ermee aan de haal en wierp de gelovige op het ganzenbord steeds terug in de put der ellende.

Dat mondde uit in de bitterste roman over overspel die ik ken: ’Knielen op een bed violen’. Jan Siebelinks vader – protagonist Hans Sievez – volgt ds. J.P. Paauwe alias ds. Poort in diens benauwende, vereenzamende overtuiging dat maar een paar mensen naar de hemel gaan; miljarden anderen wacht de hel. Siebelinks vader ontbindt zijn huwelijk feitelijk, door aan de verleiding van de ware leer toe te geven. Zijn dagen vergaan als rook, hij is geworden als een eenzame mus op het dak, zoals de psalmist schrijft.

(Trouw) Beeld
(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden