Catalonië gaat weer voor onafhankelijkheid

Beeld epa

Op 1 oktober stemmen de Catalanen over onafhankelijkheid - als het referendum doorgang vindt tenminste.

'Wilt u dat Catalonië een onafhankelijke staat wordt in de vorm van een republiek?' Over die vraag mogen de Catalanen zich op 1 oktober uitspreken. Althans, als het aan Catalaans regiopresident en hartstochtelijk separatist Carles Puigdemont ligt. In Barcelona, zichtbaar gespannen, ontvouwde hij gisteren zijn plan voor het langverwachte referendum over de afscheiding van de autonome regio van Spanje.

De geladenheid bij Puigdemont is niet verwonderlijk, want het is maar de vraag of de stembusgang er überhaupt komt. Madrid is fel tegen het referendum en de conservatieve Spaanse premier Mariano Rajoy zegt dat alleen Spanje als geheel hiertoe mag besluiten. En daarvan is geen sprake.

Geen meerderheid

Het onafhankelijkheidsentiment kreeg echt vleugels tijdens de economische crisis, toen Puigdemonts illustere voorganger Artur Mas ook al eens een referendum belegde. Toen stemde, bij een lage opkomst, een grote meerderheid voor afscheiding. Het Constitutioneel Hof verklaarde het referendum echter ongeldig en vermoedelijk zal het opnieuw een streep zetten door de volgende volksraadpleging.

Maar mocht er op miraculeuze wijze toch overeenstemming komen over de volksraadpleging, dan is het maar de vraag of er nu weer een meerderheid voor zal stemmen. Slechts een minderheid gelooft dat zelfbestuur de eigen cultuur en economie zal laten floreren.

Het momentum voor de separatisten lijkt enigszins voorbij nu het in Spanje economisch beter gaat. Bovendien wil een kleine meerderheid van de Catalanen zich helemaal niet van Spanje afscheiden, zo blijkt uit peilingen, al doet beeldvorming soms anders vermoeden.

Confrontatie

Hoe dan ook, de separatisten sturen met de aankondiging van het referendum aan op een harde confrontatie met Madrid. Die zal in eerste instantie juridisch zijn, maar Rajoy kan in het uiterste geval ook het politieapparaat in Catalonië toeëigenen en de regio vanuit Madrid laten besturen.

Maar voor Puigdemont is het nu of nooit. En dat het hem ernst is, blijkt wel uit een alternatief scenario van de separatisten, mocht het referendum definitief worden geblokkeerd: want dan zal namelijk zonder pardon eenzijdig de onafhankelijkheid van Catalonië worden uitroepen. Maar daar zijn nog minder Catalanen voor te porren dan voor een voor-stem bij een referendum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden