Catalanen hebben nu alle aandacht van de wereld

Premier Rajoy bezocht dinsdag president Trump.Beeld Photo News

VS en de EU zien een van Spanje afgescheiden Catalonië niet zitten. Rusland wel.

Eén slag hebben de Catalaanse separatisten alvast gewonnen. Drie dagen voor het omstreden onafhankelijkheidsreferendum zijn de ogen van de wereld op de opstandige regio in het noordoosten van Spanje gericht.

Dat is niet per se de verdienste van de Catalaanse lobby die al jaren probeert internationale steun voor afscheiding te verwerven. Want leek de stembusgang een paar maanden geleden nog enkel een schim aan de horizon, nu houdt het politieke schaakspel tussen Madrid en Barcelona de gemoederen ook buiten de landsgrenzen bezig.

Geweldig land 

De Amerikaanse president Trump sprak zich er dinsdag publiekelijk over uit tijdens een bezoek van Mariano Rajoy aan Washington. Spanje is een 'geweldig land' dat 'verenigd moet blijven', verklaarde Trump met aan zijn zijde de conservatieve Spaanse premier, die geen middel lijkt te schuwen om het referendum te blokkeren.

Maar Rajoy voelt zich ook gesteund door Brussel en de meeste Europese regeringsleiders. Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker zei dat Europa toch zeker niet geregeerd wordt door 'de wet van de sterksten', verwijzend naar de Catalaanse separatisten die ondanks een verbod van het Spaanse Constitutionele Hof proberen de stembusgang door te drukken.

Wil van het volk 

Dit betekent overigens niet dat enkel de separatisten - volgens recente peilingen een minderheid - de enige zijn die het referendum zien zitten. De woordvoerder van premier Viktor Orbán zei over de Catalaanse kwestie dat Hongarije 'de wil van het volk' zal respecteren, hoewel onduidelijk bleef of het land een onafhankelijk Catalonië zou erkennen.

En in het kielzog van Hongarije kijkt Rusland handenwrijvend naar de onrust die de Catalaanse crisis in Europa teweegbrengt. De pro-Russische tv-zender Russia Today (RT) draait overuren om het conflict uit te lichten. El País beschuldigde RT onlangs van propaganda. Al kan ook niet gezegd worden dat de Madrileense krant de Catalaanse kwestie altijd even gebalanceerd duidt.

Naar de stembus 

Ondertussen is het in de straten van Barcelona en elders in de regio nu relatief rustig na de grote pro-referendumdemonstraties vorige week. Het lijkt de stilte voor de storm. Want er heerst grote onzekerheid over wat Catalonië zondag te wachten staat. De tegenstanders van het referendum en onafhankelijkheid lijken überhaupt niet naar de stembus te gaan omdat zij de stemming als illegaal en daardoor waardeloos beschouwen. Hierdoor is de kans groot dat, als er zondag überhaupt gestemd kan worden, hoogstwaarschijnlijk enkel de overtuigde separatisten komen opdraven.

En dat zal nog een hele toer worden omdat de Catalaanse politie opdracht heeft gekregen om potentiële stemlokalen te bezetten en stembussen en -biljetten in beslag te nemen. Een referendum onder deze omstandigheden zal vrijwel zeker niet voldoen aan internationale standaarden.

Waardoor een herhaling van een eveneens illegale onafhankelijkheidsrondvraag in Catalonië drie jaar geleden op de loer ligt. Toen liet bij een opkomst van slechts een derde van de stemgerechtigden 80 procent weten voor een onafhankelijke Catalaanse staat te zijn. De kans dat een vergelijkbare referendumuitslag zondag internationaal de handen op elkaar krijgt, lijkt zeer gering.

Bekijk ook onderstaande video waarin onze correspondent Alex Tieleman in gesprek gaat met burgemeesters in Catalonië.

Lees ook:
Catalonië legt zwarte bladzijden in historie van Spanje bloot

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden