Casparus College / 'Popi doen krijg je op je boterham'

Het Casparus College in Weesp (vwo, havo, mavo) is een middelbare school met 850 leerlingen. Er wordt geleerd, maar ook gefeest, toneel gespeeld, uitstapjes gemaakt. Er is zorg voor leerlingen met problemen als dyslexie en faalangst. De leerlingen worden ook buiten de lessen gevormd, in de leefgemeenschap die ze vormen met de ongeveer negentig personeelsleden. Trouw is de komende maanden te gast op het Casparus en doet iedere vrijdag verslag van wat gewoon en ongewoon is op de school. Vandaag: een oudgediende en een jonge docent. Onderaan op deze pagina staat de eerste aflevering van 'Het Casparus'.

Joop Manussen (61) ging na de kweekschool eerst het basisonderwijs in en haalde later in de avonduren zijn bevoegdheid Duits. Sinds 1972 geeft hij die taal op een van de scholen van de groep waartoe inmiddels ook het Casparus behoort. Manussen is in al die jaren nooit overspannen geweest. Hij heeft nooit lang moeten verzuimen. Hij gaat met pensioen maar is niet opgebrand. Manussen zal de school missen, maar zit vol plannen voor de toekomst.

,,Veel hangt af van je houding jegens de kinderen. Sommige docenten beginnen vol enthousiasme en na een maand hebben ze de hele klas tegen zich in het harnas gejaagd. Mij is dat nog nooit overkomen. Je krijgt verschrikkelijk veel adviezen als beginner, 'je moet het zo doen', is het dan, maar als de bel gaat ben je alleen met de leerlingen.''

,,Er gebeurt van alles in een klas, er worden verkeerde antwoorden gegeven. Je draait je even om en er wordt met propjes gegooid. Ze schrijven dingen op briefjes, soms gaan die over jou en soms zijn die heel kwetsend. Dan komen er incidenten, waarbij de verkeerde wordt bestraft bijvoorbeeld.''

,,Ieder schooljaar zit er een klas tussen die té vrij is. Het duurt te lang voor ze stil zijn. Als je als leraar niets doet, wordt zo'n klas net een rivier die brokken van de kust afspoelt. Je moet iets doen. Het Casparus heeft duidelijke regels en dat is prettig voor een docent. Leerlingen mogen bijvoorbeeld geen petje op. Dus zit er altijd toch een met een petje. Dan zeg je iets en de volgende keer is het weer zo. Ze mogen niet eten bij de computer en dus zit er een met een broodje in zijn hand. 'Ja meneer, ik zal het niet meer doen', zegt hij maar hij doet het natuurlijk wel. Je moet consequent zijn. Het helpt als een school duidelijke regels heeft. Is hier een klacht over een leerling, dan wordt die dezelfde dag afgehandeld. De lijnen zijn kort en dat scheelt.''

Was Manussen een aardige leraar, populair bij de leerlingen? ,,Ik vind het niet erg als ze me niet aardig vinden. Beginnende leraren zijn daar vaak bang voor. Maar leerlingen willen geen vriendje zijn. Ze appreciëren het vooral als je streng maar rechtvaardig bent.''

Een goede leraar bouwt overwicht op, zegt Manussen. ,,Ik bedoel dat niet fysiek, dat heeft er niets mee te maken. Het is een spel. In iedere klas zitten er wel een paar die zich op een negatieve manier willen bewijzen. Kinderen zijn lief maar in een groep zoeken ze je zwakke plekken. Als je 'popi' gaat doen, krijg je het op je boterham.''

,,Ik heb ervaren dat je eerlijk moet zijn. Als ik zeg dat ik de repetitie morgen nakijk, dan doe ik dat. Ook al wordt het heel laat. Maar ik eis het ook van de leerlingen. Als ik belogen wordt, neem ik dat zwaar op.'' Manussen heeft weinig op met een benadering waarin 'het kind centraal' staat. ,,Je moet ze leren dat ze hun huiswerk doen, in woordenboeken kijken, opdrachten doorlezen voor ze beginnen. Als je te veel naar de leerling toe redeneert, bepaalt die wat er gebeurt.''

Zijn vak, Duits, is niet populair en dat heeft Manussen wel eens moeilijk gevonden. ,,Als je geschiedenis geeft, kun je veel meer mooie verhalen vertellen. Bij Duits is nu weinig tijd meer voor literatuur. Vroeger lazen ze twaalf boeken. Het was ook niet mijn eigen eerste keus. Ik had architect willen worden maar dat ging niet.''

'Op deze school ben je iemand'


Annerieke Kroeze (26) is bezig aan haar vierde jaar op het Casparus College. Ze begon er als lerares gymnastiek, maar geeft nu ook Frans in de onderbouw. Kroeze kent praktisch alle 850 leerlingen.

,,Ik begon op een groot lyceum in Amsterdam, maar het docententeam was daar nogal op leeftijd en ze bleven me maar behandelen als stagaire of leerling. Ik bleef een buitenstaander. Ik heb toen sterk overwogen om over te stappen naar de basisschool en heb ook even ingevallen op een heel leuk schooltje in de duinen bij Zandvoort. Een vriend zei dat ik eens langs moest komen op het Casparus omdat er zo'n goede sfeer is. Ik dacht direkt toen ik binnen kwam: dit wil ik. Het klikte meteen met de kinderen en de collega's. Het is hier gemoedelijk. Ik ken de leerlingen. We doen veel buiten school om. Dan komen ook kinderen die ik niet in de klas heb heel enthousiast naar me toe. Hier op de hele school is een heel positief beeld van kinderen.''

Kroeze geeft nu gymnastiek in de bovenbouw en Frans in de onderbouw. ,,De combinatie van twee vakken is zwaar maar ook uitdagend. Ik vind gymnastiek vooral in de hogere klassen leuk. De 5-havoklas bijvoorbeeld, daar ben ik gek op. Die ken ik vanaf de tweede klas toen het allemaal kleine maar o zo stoere jongetjes waren en het zijn allemaal zulke leuke respectvolle gozers geworden. Gymnastiek in de onderbouw vind ik wat minder, daar ben ik een beetje op uitgekeken. Ik vind het heerlijk om met een hogere klas te volleyballen.''

,,De band die je met kinderen aangaat verschilt in de hogere lagere klassen. Ik ben, geloof ik, wel populair. Er zijn meisjes die echt rond mijn huis hangen. Ze kijken enorm tegen je op. Met een klas van zeventienjarigen kan je gewoon lekker gaan sporten. Kleintjes zijn lief maar soms ook vermoeiend. Die hebben nog vaak een aai over de bol nodig. Voor de kleintjes ben je echt de juf, met de groten kun je betere grappen maken.''

De grootste fout die een leraar volgens Kroeze kan kan maken is: een rol spelen. ,,Je moet jezelf zijn, anders prikken ze zo door je heen. Mensen zeggen vaak: zit jij in het onderwijs, met al die vervelende kinderen? Als je er vanuit gaat dat er dertig etters tegenover je in de klas zitten, dan wordt het inderdaad heel moeilijk.''

,,Ik ben niet zo streng. Leerlingen zijn ook mensen. Je moet kunnen overleggen. Als een kind een keer zijn huiswerk niet heeft gemaakt, dan kan dat. Een enkele keer natuurlijk, ik laat ook wel eens iets liggen. Maar ik heb een hekel aan oneerlijk gedrag. De leerlingen willen fair behandeld worden en dat eis ik zelf ook. Dus niet liegen dat je je boek niet bij je hebt. Of tijdens een schriftelijke overhoring opeens ergens anders willen zitten om af te kunnen kijken, dan vind ik dat heel vervelend.''

Kroeze wilde altijd al het onderwijs in. ,,Mijn ouders doen het ook. Het leukst aan het onderwijs vind ik de kinderen. Kinderen die graag willen leren, dat is mijn beeld van het onderwijs. Okee, de werkdruk is hoog maar het blijft leuk.''

Na de academie voor lichamelijk opvoeding ging Kroeze niet alleen werken, maar ook Frans studeren. ,,Ik wilde wat meer rust in mijn leven en ben gek op Frankrijk. Ik zit nu in het tweede jaar en daarnaast doe ik een cursus middenmanagement voor het onderwijs. Ik zie wel een toekomst als afdelingsleider voor me.''

Het Casparus is zeven jaar geleden gefuseerd met een andere school. ,,We beginnen nu echt naam op te bouwen. Nog steeds trekken wel veel havo- en vwo-leerlingen naar de scholen in het Gooi, maar het gaat beter. We willen een volledige scholengemeenschap zijn, geen veredelde mavo. Daarom hebben we nu ook tweetalig onderwijs en dat trekt leerlingen aan. Op deze school ben je iemand. Dat is voor mij belangrijk.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden