Cashen met weeshuizen in Kathmandu

Meeste tehuizen opgericht om geld te verdienen aan donaties, niet voor de kinderen

Ongeveer acht jaar geleden, toen Anish negen jaar was, stuurden zijn ouders hem naar Kathmandu. Het werd te gevaarlijk in hun afgelegen dorp in de regio Humla in Noordwest-Nepal, vanwege geweld tussen maoïstische rebellen en het leger.

"Soms ontvoerden de maoïsten zelfs kinderen om aan hun zijde te vechten", weet Anish, een lange, sportieve jongen van inmiddels 17. "Ook kon ik in de hoofdstad veel beter onderwijs volgen", zegt hij.

Anish kan zich de omstandigheden van zijn reis naar Kathmandu, enkele dagen lopen en met de bus, niet goed herinneren. Wel weet hij dat zijn ouders er niet bij waren toen hij in een tehuis buiten de hoofdstad terecht kwam, en dat hij eenmaal daar niet naar school ging.

Het is een bekend verhaal in Nepal. Een onderzoek door Unicef en Terre des Hommes in 2008 concludeerde dat er in Nepal zeker 15.000 kinderen in ruim duizend tehuizen wonen. De meerderheid van deze tehuizen is echter niet opgericht voor de kinderen, maar om winst te maken op donorgeld en internationale adopties.

Hoewel de maoïsten in 2006 de wapens neerlegden, blijven kindertehuizen de deuren openen. De Nepalese kinderbescherming telde dit jaar zelfs meer geregistreerde kindertehuizen dan in 2008.

Vanwege een gebrek aan transparantie in de kinderhuizen, is adoptie uit Nepal door veel landen stopgezet in 2010. In Nederland gebeurde dit al in 2009. Ook de Nepalese overheid zelf schortte internationale adoptie op. In november 2011 besloot de overheid echter om, voor het eerst sinds 2009, weer aanvragen uit het buitenland te honoreren voor een voorlopige selectie van 252 kinderen en een maximaal bedrag van 6300 euro.

Het Nepalese ministerie voor vrouwen, kinderen en sociale zekerheid meldde maatregelen getroffen te hebben om onregelmatigheden in het adoptieproces te controleren. Potentiële ouders mogen alleen een aanvraag indienen via geregistreerde adoptiebureaus en moeten bewijzen dat hun eigen land de adoptie goedkeurt.

Maar volgens Nawjeet Karmacharya, projectcoördinator van Terre des Hommes in Kathmandu, is dat onvoldoende. "Er is nog altijd geen goed systeem om de kwaliteit en goede intenties van de tehuizen te waarborgen." Volgens hem wordt de behoefte gecreëerd door de tehuizen, samen met kinderhandelaren.

"Ouders krijgen valse beloftes voorgeschoteld. Vooral armoede en een gebrek aan hoger en kwalitatief onderwijs maakt dat ze graag vriendelijke vreemdelingen geloven die aanbieden om hun kinderen in Kathmandu op een goede school in te schrijven. Maar als de kinderen al onderwijs krijgen in de tehuizen, dan is dit niet beter dan wat ze in hun dorp zouden volgen."

Wie door toeristische gebieden in Kathmandu en de rest van Nepal reist, ziet het ene na het andere weeshuis. Dit zijn dankzij donaties van toeristen die toevallig langslopen en buitenlandse vrijwilligers de meest winstgevende locaties.

Volgens het rapport heeft 85 procent van de kinderen in de onderzochte tehuizen nog een of beide ouders. Toch worden zij tegenover donoren en potentiële adoptieouders vaak als wees voorgesteld, of onterecht 'verlaten' verklaard. Zo ontdekte de Amerikaan Conor Grennan in 2004 dat de meeste kinderen in het weeshuis waar hij vrijwilliger was helemaal geen wees waren. Grennan besloot om de kinderen terug naar hun ouders te brengen. Een van die kinderen was Anish.

"Ik was heel blij om weer thuis te zijn", zegt Anish. Inmiddels woont hij toch weer in Kathmandu, om zijn middelbare schooldiploma te halen. In zijn dorp zou hij maar tot de vierde klas kunnen leren. Hij heeft plannen om na het behalen van zijn diploma zijn eigen hulporganisatie op te richten in zijn dorp. Als eerste wil hij het onderwijsaanbod verbeteren. "Zodat niemand meer hoeft te kiezen tussen onderwijs en familie."

De naam van Anish is gefingeerd op verzoek van het tehuis waar hij nu vrijwillig woont.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden