CARTOONIST TEX AVERY Anarchistische humor, grenzeloze fantasie

Amsterdam-Nederlands Filmmuseum, vandaag t/m 1 september.

MARK DUURSMA

Avery (1908-1980) was vooral actief in de jaren veertig en begin jaren vijftig. De korte tekenfilm bloeide en Avery was verbonden aan de MGM-animatiestudio. Bugs Bunny en diens kreet “What's up, Doc?” werden mede door hem bedacht, evenals de pesterige eend Daffy Duck, de hitsige doch naamloze Wolf en de sullige hond Droopy. Ze spelen de hoofdrol in talloze volslagen idiote verhaaltjes, tot in de hoeken gevuld met visuele gags.

Terwijl bijvoorbeeld Hanna en Barbera's Tom & Jerry, de favoriet bij MGM, zich richtte op kinderen en volwassenen, waren de cartoons van Avery vooral bedoeld voor volwassenen. Met zijn grove en anarchistische humor deed Avery geenconcessies aan de goede smaak. 'The Blitz Wolf' uit 1942 wordt vooraf gegaan door de mededeling dat elke gelijkenis tussen Wolf en Hitler berust op opzet. In 'Uncle Tom's Cabana' wordt het heilige volksverhaal stevig onderuit gehaald, met Uncle Tom die een nachtclub opent in New York. Wolf doet in 'Swing Shift Cinderella' verwoede pogingen de meest sensuele Assepoester ooit vertoond, te schaken.

Ook letterlijk overschreed Avery grenzen: die van de cartoon zelf.

Ergens rent iemand zo hard, dat hij de perforaties van de film passeert.

In 'Happy-Go-Nutty' verschijnt het beeldje met 'The end' reeds, als Screwy Squirrel en de hond nog achter elkaar aan zitten. Geschrokken bespreken ze samen hoe ze het filmpje moeten beeindigen. Zo maakte Avery ook het medium zelf steeds tot onderwerp van zijn grappen.

Liefhebber Piet Adriaanse selecteerde uit meer dan driehonderd tekenfilms een twee uur durend Averyprogramma met twaalf cartoons voor het Nederlands Filmmuseum. Na alle aandacht voor Disney is dit een waardige opvolger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden