Cartoonaffaire laait weer op in de Deense media

Na de verijdeling van een aanslag op een cartoonist sluiten de Deense media de rijen. Sommige kranten plaatsten de oude cartoons gisteren voor het eerst.

Deense krantenlezers konden gisteren bijna geen krant openslaan zonder een plaatje van een rokend lont te zien. Minstens zeventien Deense kranten, waaronder een aantal gratis dagbladen, plaatsten de omstreden cartoon van de profeet Mohammed met een aangestoken bom in zijn tulband.

Zij deden dit na de verijdeling van een aanslag op Kurt Westergaard (73), de maker van deze cartoon die de wereld rondging tijdens de cartoonaffaire in januari 2006. Dinsdag hield de Deense politie drie mannen aan die concrete plannen zouden hebben Westergaard te vermoorden.

Gisteren bleek bovendien dat de Zweedse politie, bij een huiszoeking in november, een plattegrond heeft gevonden van het huis van de Zweedse kunstenaar Lars Vilks, de maker van omstreden tekeningen van de profeet Mohammed als hond. Vilks hoorde pas gisteren van het bestaan van de plattegrond.

Dat de Deense kranten de cartoon nu plaatsen is opmerkelijk, omdat Jyllands-Posten, de krant die in september 2005 opdracht gaf voor de cartoons, destijds vrijwel alleen stond in Denemarken. Concurrenten hadden geen begrip voor wat zij zagen als een ’provocatie’.

„In een vrije samenleving kunnen we het oneens zijn over hoe het debat gevoerd moet worden, maar niet over dát het gevoerd moet worden,” schrijft hoofdredacteur Tüger Seidenfaden van Politiken nu. De krant heeft de cartoons al eerder geplaatst, ter illustratie bij artikelen.

Maar Berlingske Tidende plaatste de cartoons gisteren voor het eerst. „Deense media moeten solidair zijn in de strijd tegen fanatisme”, vindt nu de – overigens nieuwe – hoofdredacteur Lisbeth Knudsen. „Destijds ging het debat over hoe we vrijheid van meningsuiting wilden gebruiken. Maar met deze nieuwe zaak moet de hele mediawereld afstand nemen van dreigingen tegen vrijheid van meningsuiting”, aldus de krant.

De woordvoerder van de Islamitische Geloofsgemeenschap (DIT) reageerde genuanceerd. Volgens hem is er nu een ander doel beoogd met plaatsing. „Het verschil is dat Jyllands-Posten destijds wilde laten zien dat islam als munitie wordt gebruikt door terroristen. Dit keer plaatsen ze de tekeningen om sympathie te tonen met een bedreigde cartoonist”, aldus de woordvoerder. De mildere toon heeft wellicht te maken met het tussentijdse overlijden van imam Abu Laban, die destijds de hele affaire aanzwengelde door met de cartoons af te reizen naar het Midden-Oosten.

Wel vindt de organisatie het onaanvaardbaar dat twee buitenlandse verdachten waarschijnlijk vandaag, zonder rechtsgang, naar hun geboorteland Tunesië worden uitgewezen. Ook Deense kranten, oppositiepartijen en enkele vooraanstaande juristen zetten hierbij grote vraagtekens.

De veertigjarige Deen van Marokkaanse afkomst die dinsdag werd aangehouden, is dezelfde dag nog vrijgelaten. De veiligheidsdienst sluit niet uit dat hij later in voorlopige hechtenis wordt genomen.

Deense bedrijven houden intussen de adem in en hopen dat het niet opnieuw tot een boycot van hun producten komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden