’Carrotmob’ houdt winkel wortel voor

Carrotmob in Jumbo supermarkt . Een radiojournalist van omroep Llink stelt een paar vragen aan filiaalmanager van Wijlen, terwijl ze beiden een wortel opeten. (Maarten Hartman) Beeld
Carrotmob in Jumbo supermarkt . Een radiojournalist van omroep Llink stelt een paar vragen aan filiaalmanager van Wijlen, terwijl ze beiden een wortel opeten. (Maarten Hartman)

Duurzame activisten denken sneller resultaten te bereiken door winkeliers te belonen in plaats van hen te straffen.

Een meute voor je winkel is doorgaans bedreigend. De wortelmeute, of eigenlijk de carrotmob, is dat zeker niet. Integendeel, deze grote groep consumenten gaat de winkelier juist belonen met extra aankopen. Die moet dan wel toezeggen een deel van de extra opbrengst te investeren in duurzaamheid. Bijvoorbeeld in een energiezuinige koelkast, of in spaarlampen, of groene afwasmiddelen.

Geen boycot, geen stok, dat is vooral in jonge ogen ’zó twintigste-eeuws’. Positief belonen – de wortel voorhouden – haalt veel meer uit als je de kleine, lokale zakenmens wilt vergroenen. De snel opgetrommelde en voor korte tijd gevormde carrotmob zorgt daarvoor.

In Nederland begint deze vorm van sociale actie langzaam te landen. Het stamt, zoals vele sociale vernieuwingen, uit San Francisco. „Erg interessant, het past helemaal bij die Californische stad”, zegt Paul van Seters, hoogleraar globalisering en duurzaamheid in Tilburg. Van Seters woonde en werkte zelf jarenlang in San Francisco en komt er nog regelmatig. „Ik ken het eerder als flashmob. Dan wordt ook een meute opgetrommeld, maar met een ludiek doel. Bijvoorbeeld duizenden mensen verzamelen met gekke hoeden op, of rode broeken. Dit is serieuzer. Je kunt hiermee druk op bedrijven uitoefenen. Internet is de sleutel.”

Maar vóór de internettijd gebeurde het al. Van Seters woonde aan de Amerikaanse westkust in de tijd van Harvey Milk, de eerste wethouder in de VS die openlijk voor zijn homoseksualiteit uitkwam. „Eerder dreef Milk in San Francisco een fotowinkel. Zijn collega-middenstanders vonden zijn homoseksualiteit maar niets. Hij organiseerde toen een gay-mob: hij beloofde extra klandizie van homo’s in ruil voor een vriendelijker opstelling van de winkeliers.”

In Nederland hebben Mette te Velde en Ikenna Azuike de carrotmob opgepakt. Via hun platform Strawberryearth.com organiseerden zij eind vorig jaar een meute die een Amsterdams café wilde vergroenen. Het Jordaanse café Waldorf won die ’catwalk’ en verkreeg zo op een zondag een feestje met honderden extra klanten. Van de meeropbrengst van 2000 euro besteedde de kroegbaas 60 procent aan verduurzaming.

Te Velde heeft grootse plannen. „Een carrotmob is sympathiek, maar wel kleinschalig. Wij willen het breder trekken, met partners en sponsors die allemaal wel 100 procent groen moeten zijn. We willen ons publiek inspireren.”

Afgelopen juni organiseerde Strawberryearth het eerste Nederlandse groene filmfestival. Filmhuis het Ketelhuis in Amsterdam wordt met de opbrengst van dit festival een stuk groener gemaakt. Te Velde: „Bij dat festival werkten we bij voorbeeld samen met GreenChoice. Bezoekers konden zich daar opgeven voor groene stroom. We streven ernaar om viermaal per jaar iets dergelijks te organiseren. Liefst met partners. We zijn nu bezig om banken als ASN en Triodos te interesseren.”

De Rotterdamse hoogleraar duurzaamheid Jan Rotmans laat weten dat de carrotmob hem ’erg aanspreekt’. „Gedragsverandering bewerkstelligen door verleiding en beloning is heel krachtig. Het leukste dat ik ken op dit gebied is het project Spitsmijden. Dan krijgen mensen die normaal in de spits naar hun werk gaan 5 euro voor elke keer dat ze de spits mijden. Carrotmob lijkt daar erg op. Snelle actie, snel resultaat. Dat zijn kenmerken van een nieuw tijdperk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden