Carrière op de catwalk of op Instagram?

Je zou Teheran niet meteen betitelen als een mondiale mode-hotspot. Toch lijkt vooral in het noorden van de stad weinig belangrijker te zijn dan kleding. Ondanks de islamitische voorschriften. Want dat er nauwelijks variatie kan worden aangebracht in de verplichte sjaals, hoofddoeken en jasjes is een mythe. Net wanneer je denkt dat alle mogelijkheden zijn uitgeput, komt er weer een verrassende nieuwe trend en blijkt het toch anders en hipper te kunnen. Met een jas van tien jaar geleden loop je nu voor gek. Zo simpel is het.

Zoveel mogelijk kleur, make-up en sieraden luidt het devies van Iraanse fashionista's. En handtassen niet te vergeten. Die moeten beslist voorzien zijn van een merk. Gucci volstaat. Namaak is toegestaan, mits dit er niet te dik bovenop ligt.

Ook bestaat in Iran sinds kort een ware mode-industrie met modellen of mannequins die worden geleverd door bureaus die door de regering zijn geaccrediteerd. Dat was vroeger ondenkbaar. Maar toen Irans geestelijk leider, ayatollah Ali Khamenei, twee jaar geleden een fatwa afkondigde dat mode en modellenwerk in de islam wel zijn toegestaan, schoten de catwalks, modefestivals en modellenbureaus als paddestoelen uit de grond. Vanzelfsprekend moet één en ander wel binnen islamitische kaders blijven, wat vooral neerkomt op een strikte handhaving van de hidjab.

Door de mode-industrie op deze manier te reguleren, dachten de Iraanse autoriteiten dit 'moreel gevaarlijke' werkveld onder controle te kunnen houden. Voor die tijd opereerde de modewereld namelijk vooral ondergronds.

Maar hiermee zijn de modeproblemen voor Iran allerminst opgelost. De islamitische fashion-scene kan veel fotomodellen namelijk niet bekoren. Daarom besloten die, na lange tijd ondergronds werkzaam te zijn geweest, niet voor een carrière op de hidjab vereisende catwalk te kiezen. In plaats daarvan opereren ze onafhankelijk van de officiële modellenbureaus door hun werk op sociale media te plaatsen.

Vooral Instagram blijkt zich hier uitstekend voor te lenen. Zo ontstonden er ware instagram-sterren met meer dan honderdduizend volgers.

Misschien is de bekendste icoon op dit gebied wel Elham Arab, die met haar geblondeerde lokken en poserend in weinig verhullende bruidskleding menig Iraans tienermeisje inspireert. Maar ook zwoel in de camera turende mannelijke modellen presenteren zichzelf op Instagram.

Een kwart van alle Iraniërs zit op Instagram of Telegram en volgens het Iraanse departement van computermisdaad zou 20 procent van de instagramgebruikers dit sociale medium gebruiken voor modegerelateerd werk als poseren of fotograferen. De regering ziet dit als een typisch voorbeeld van zachte oorlogsvoering door westerse mogendheden. Die zouden deze activiteiten promoten en zo proberen het Iraanse tienerbrein te infiltreren om uiteindelijk de traditionele levensstijl in de islamitische republiek te vernietigen.

Om deze onlinemodebusiness een halt toe te roepen, werden onlangs de missies 'Spider one' en 'Spider two' in het leven geroepen. Tot nu zouden al tientallen 'foute' stylisten, modehuizen en ateliers in kaart zijn gebracht. Acht populaire instagrammodellen werden gearresteerd wegens het poseren zonder hidjab.

Ook Elham Arabi werd opgepakt. Kort geleden verscheen haar rechtszitting op de Iraanse staatstelevisie. Arab had haar platinablonde manen verruild voor zwarte, die overigens nauwelijks te zien waren door de zedige hoofddoek die ze droeg. In de vorm van een interview met de openbaar aanklager deed ze een publieke spijtbetuiging. "Ik heb spijt van mijn vroegere werk en het poseren zonder hidjab. Ik wilde graag gezien worden en er is in Iran veel geld te verdienen met modellenwerk", verklaarde ze.

Maar veel van Arabs landgenoten zetten vraagtekens bij deze spijtbetuiging. Het zou immers niet de eerste keer zijn dat een dergelijke verklaring onder dwang wordt afgelegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden