Carnaval, maar dan anders

Verkleed verschijnen is niet overal verplicht, maar wordt wel gewaardeerd. (FOTO JÿRGEN CARIS, TROUW)

Trouws alternatieve carnaval-survivalgids. Voor wie de weg niet weet in het zuiden, of voor wie wel eens wat anders wil.

Altijd maar weer dweilen in Oeteldonk of voor vastelaovond afzakken naar Mestreech: u bent wel eens toe aan iets anders. Voor de noorderling die zich verantwoord in het feestgedruis wil storten, of de zuiderling die verder kijkt dan eigen dorp of stad: zeven minder voor de hand liggende carnavalstips.

Gelaen (Geleen): Sleuteloverdracht

„Vooral niet komen!”. Dat is de eerste tip van carnavalsdeskundige Jean Meijntz uit Geleen aan de rest van het land. „Zo iemand die in het hooghollands bier bestelt. Het kan echt niet”, vindt Meijntz.

Maar wie zich niet te aanwezig opstelt, is welkom. Om goed te integreren is verder kennis van de carnavalshistorie gewenst. Geleen hield in 1947 het eerste georganiseerde carnaval, een paar jaar na een vergissingbombardement op een gasketel door de Engelsen, waarbij doden vielen. ’De Aafgebrende Gaaskaetel’ werd carnavalssymbool. Ongepast? „Dat doortrekken van historische feiten is juist mooi”, vindt Meijntz.

Op zaterdag 13 februari ontvangt stadsprins Ritchie I van de burgemeester de sleutel van de stad. Om 15.33 uur staat hij op het bordes aan de Markt. Daarna is er feest in zalencentrum Hanenhof. Tonpraters nemen in dialect de lokale actualiteit op de hak.

Grolle (Groenlo): Optocht

Wie Geleen niet aandurft, is van harte welkom in Groenlo, zegt Mario Nieuwenhuis van carnavalsvereniging De Knunnekes. Dialect speelt een minder grote rol in de carnavalsenclave in de Achterhoek: u mag er ABN spreken. U hoeft zich niet per se te verkleden, hoewel dat wel wordt gewaardeerd. De optocht trekt jaarlijks tot 20.000 bezoekers en 1300 deelnemers uit de hele regio. Dit jaar start hij op zondag 14 februari om 14.00 uur op de Winterswijksedijk. Twee uur later eindigt hij daar ook weer, na een route door de binnenstad.„Bijna iedereen doet mee”, vertelt Nieuwenhuis. Het carnavalsmotto dit jaar: ’Zwoar an de bak!’

Kruikestad (Tilburg): Ouderwetse carnavalsmuziek

In Kruikenstad verliest het carnaval zijn karakter, vindt Toine Bastings van dweilorkest Virus. Ook hij geeft feestgangers van boven de rivieren de schuld: cafés draaien voor hen steeds meer ’mechanische muziek’. Dweilorkesten zijn vaak niet meer welkom.

Wie ouderwetse muzikanten een hart onder de riem kan steken, kan daarom terecht in het Midi-theater op de Heuvel (Bastings wil die plek meteen zuiveren van het debacle dat tot de val van burgemeester Vreeman leidde). Vrijdagavond 12 februari barst het feest om 20.00 uur los. Tot en met dinsdag treden ieder middag en avond orkesten uit het hele land op. Zij spelen muziek om ouderwets op te ’hangen’ (jargon voor heen en weer deinen).

Lampegat (Eindhoven): Kindercarnaval

Kinderen hebben een hoofdrol in Lampegat. Wie zich zaterdag 13 februari om 11.41 uur meldt in popcentrum De Effenaar, mag een uur later aansluiten in de optocht. Halverwege de route door het centrum verlaten de kinderen de tocht, om op de Very Improtant Kids-tribune de rest van de stoet volgen.

Rapper Yes-R presenteert zondag vanaf 14.00 uur de verkiezing van markies en markiezin Van Eynthoven. Jonge Eindhovenaren komen in aanmerking voor die titel. Om 17.00 uur staan de Gebroeders Ko – van de hit ’Toeter op mijn waterscooter’ – op het podium.

Beeg (Grevenbicht): Ganstrekken

Minder geschikt voor kinderen is het wat lugubere ’ganstrekken’. Elf mannen en vrouwen uit Grevenbicht (vlakbij Sittard) proberen de kop van een (vooraf gedode) gans te trekken. Om dat niet te makkelijk te maken, is de hals van de gans ingezeept en is er een touw door de gans gespannen. Volgens de organiserende ’Folkloristische Vereiniging Gawstrèkkers Beeg’ gaat het om een sport die teruggaat tot de middeleeuwen. Volgens de Partij van de Dieren is het ’barbaars volksvermaak’, dat getuigt van weinig respect voor de gans. „We hebben juist veel respect voor de gans: hij vormt het middelpunt van het ritueel, en staat op onze medailles en emblemen”, reageert Jo van der Sluys. Het ritueel rond het ganstrekken begint dinsdag 16 februari om 14.30 uur op het Burgemeester Kotenplein. Er komen jaarlijks honderden bezoekers op af.

Kirchroa (Kerkrade): ’Kloonetrekke’

’Kloonetrekke’ is gelukkig van een heel andere orde. Als sinds mensenheugenis trokken kleurig uitgedoste carnavalsgroepen (clowns) in Kerkrade van café naar café. Tegenwoordig lopen ze over een catwalk op de Kerkraadse Markt, zodat iedereen de outfits kan bewonderen. Volkszangers als Beppie Kraft, Big Benny en Legata’s Lederhosen Power zorgen voor een feestje, dat op dinsdag 16 februari duurt van 14.15 tot 20.00 uur.

Iedereen kan zich ter plekke als groep ’kloone’ aanmelden. „Het zou geweldig zijn als we wat groepen uit de rest van het land hadden”, zegt presentator en oud-prins Raoul Deckers. Kijken kan natuurlijk ook, maar vergeet niet een bont pak aan te doen.

Pierewaaiersrijk (Moergestel): Carnavalsmis

Als u op z’n Brabants gaat carnavallen, heeft u over het algemeen genoeg aan een gek hoedje en een kleurige shawl. Moergestel (in de buurt van Tilburg) heeft een kleine zesduizend inwoners, maar een groots en gezellig carnavalsfeest. De aftrap vormt de drukbezochte carnavalsmis, zaterdag 13 februari om 13.30 in de rooms-katholieke kerk aan de Kerkstraat. Er mag gelachen worden bij de preek van pastoor Theo te Wierik. Vorig jaar kregen de bezoekers in plaats van de hostie een dekentje van de pastoor om zich te wapenen tegen de carnavalskou. Leut vormt de rode draad, maar er is volgens de carnavalsvereniging ook ruimte voor bezinning.

(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden